IgE waarde: wat een verhoogd IgE in je bloed betekent

Je hebt een uitslag in je hand met één regel die eruit springt: IgE totaal, en een getal. Je IgE waarde is verhoogd, staat erbij. En dan? Het papier vertelt je vervolgens niets over waar je precies allergisch voor zou kunnen zijn.

Dat is geen toeval. Een totaal IgE telt al je IgE bij elkaar op, en die optelsom beantwoordt de vraag "ben ik allergisch?" simpelweg niet.

Ik zeg het maar meteen. Wij verkopen bloedtesten, en een los totaal IgE is in onze ogen de meest verspilde bloedtest in dit hoekje van de markt. Wie wil weten of hij allergisch is, kan zijn geld beter aan iets anders uitgeven. Hieronder lees je wat wel werkt.

Wat is IgE eigenlijk?

IgE staat voor immunoglobuline E, een van de vijf antistofklassen in je bloed. Het is de antistof achter directe allergische reacties. IgE hecht zich aan mestcellen in je huid, neus, longen en darm. Komt het allergeen langs, dan koppelt het aan dat IgE en storten die mestcellen histamine uit. Binnen minuten krijg je jeuk, niezen of zwelling.

De World Allergy Organization vat allergie daarom breder op dan een antistof alleen. Er horen klinisch relevante klachten bij, opgewekt door precies dat ene allergeen (PMID 32128023).

Histamine is in dit verhaal het eindproduct, niet de oorzaak. Hoe histamine in je lijf werkt en wat bloedonderzoek daar wel en niet over kan zeggen, staat in het overzicht over histamine intolerantie en wat je bloed laat zien.

Wat is een normale IgE waarde?

Er bestaat geen getal dat overal geldt. Normale waarden voor IgE verschillen sterk per laboratorium, en ze lopen op met de leeftijd: kinderen zitten lager, volwassenen hoger. Bij volwassenen zie je vaak een bovengrens ergens rond de 100 kU/l, al hanteren labs waarden van ruwweg 20 tot 150. De grens op jouw eigen uitslag is de enige die telt.

Behandel dat getal hierboven dus als indicatie, niet als regel. Het lab dat jouw buisje draaide, bepaalt jouw referentiewaarde.

De eenheid is kU/l, kilo-eenheden per liter. Diezelfde eenheid gebruikt het lab voor specifiek IgE, en dat maakt het extra verwarrend. Twee compleet verschillende testen, hetzelfde soort getal op je papier.

En dan het punt waar het echt om draait: een totaal IgE binnen de normaalwaarden sluit een allergie niet uit.

Totaal IgE of specifiek IgE: wat heb je nodig?

Bijna altijd specifiek IgE. Totaal IgE telt al je IgE bij elkaar op, ongeacht waartegen het gericht is. Specifiek IgE (sIgE) meet je IgE tegen één allergeen: berkenpollen, pinda, huisstofmijt, kattenroos. Alleen dat tweede getal kan iets zeggen over een allergie, en dan nog alleen naast je klachten.

De Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde is er in haar Zinnige Diagnostiek-advies over allergiediagnostiek helder over. Advies nummer één luidt letterlijk: bepaal geen totaal IgE in serum bij verdenking op allergie. Er is geen goede afkapwaarde die allergische van niet-allergische mensen scheidt, en een normaal totaal IgE sluit een allergische ziekte niet uit.

Dat is precies wat ik in de inleiding bedoelde met een verspilde test.

Een sIgE-getal is bovendien geen universele schaal. Voor kattenroos gaan waarden in klasse 3 (3,6 tot 17,5 kU/l) volgens de NVKC vaak al samen met stevige klachten. Bij hondenroos zie je sterke klachten meestal pas vanaf klasse 4 (17,6 tot 50 kU/l). Hetzelfde getal, een andere betekenis.

Wat een IgE-uitslag bij voeding wel en niet aantoont, werken we apart uit in het artikel over de voedselallergie test.

Betekent een verhoogde IgE waarde dat je allergisch bent?

Nee. Een verhoogde IgE waarde betekent dat je immuunsysteem meer IgE aanmaakt, meer niet. Er staat niet bij waartegen dat IgE gericht is, en er staat niet bij of je er klachten van krijgt. Een allergie ontstaat pas als sensibilisatie en klachten samenvallen, uitgelokt door dat ene allergeen (PMID 32128023).

Neem twee mensen met precies hetzelfde getal: een totaal IgE van 180 kU/l.

De eerste is 34 en niest zich elke mei door de graspollen heen, met jeukende ogen en een verstopte neus. Zijn specifieke IgE tegen graspollen is duidelijk positief. Getal, klachten en seizoen wijzen dezelfde kant op, en dat past bij een allergie.

De tweede is 41 en heeft al haar hele leven eczeem. Ze reageert nergens op, eet alles zonder gedoe en heeft geen enkele hooikoortsklacht. Haar 180 kU/l komt vrijwel zeker van haar atopische huid. Zelfde getal, geen allergie.

De klachten beslissen, niet het lab.

Het onderzoek zegt hetzelfde in andere woorden. sIgE-testen zijn uitstekend in het aantonen van een gesensibiliseerde staat, maar een positieve uitslag valt niet altijd samen met een klinische allergie (PMID 22201146). Deze testen laten sensibilisatie zien; atopie en allergie zijn twee verschillende fenomenen (PMID 35386974). Een diagnose die alleen op een testuitslag leunt, zit er dus met enige regelmaat naast.

Wat kan een hoog IgE nog meer betekenen?

Best veel. IgE kan stijgen bij allergie, maar ook bij een parasitaire infectie, bij eczeem en atopie, bij roken en bij een aantal zeldzame aandoeningen. Bij mensen zonder enige klacht kan de waarde ook gewoon van nature aan de hoge kant liggen. Een hoge uitslag is daarmee een vraag, geen antwoord.

De niet-allergische verklaringen die we in de praktijk het vaakst zien langskomen:

• Parasitaire infectie: wormen wekken een sterke IgE-respons op. In Nederland zeldzaam, maar relevant na een verblijf in de tropen.
• Atopisch eczeem: kan het totaal IgE fors optillen zonder dat er één allergeen aan te wijzen valt.
• Roken: rokers hebben gemiddeld een hoger totaal IgE dan niet-rokers.
• Zeldzame aandoeningen: sommige immuundeficiënties en bloedziekten gaan gepaard met een sterk verhoogd IgE.

Eosinofielen bewegen vaak mee met dit soort processen. Dat is een type witte bloedcel dat verhoogd heet vanaf ongeveer 450 tot 550 cellen per microliter. De oorzaken lopen van allergie en astma tot medicijnreacties, parasieten, auto-immuunziekten en, zelden, bloedziekten (PMID 27866580). Wat een verhoging daar kan betekenen, staat in het artikel over eosinofielen te hoog.

Zonder klachten is een verhoogd IgE op zichzelf geen reden tot paniek.

Wat doe je met je IgE uitslag?

Begin bij je klachten, niet bij je getal. Noteer wat je voelt, wanneer, waar en na welke blootstelling. Neem dat verhaal én je uitslag mee naar je huisarts. Op basis daarvan kies je gericht welk specifiek IgE zinvol is, in plaats van blind een breed pakket aan te vragen. IgE bij allergie werkt alleen zo.

Eén ding staat volledig los van elk laboratorium. Krijg je benauwdheid, of zwelling van je lippen, tong of keel, of andere tekenen van anafylaxie, dan is dat acute zorg: bel 112 of ga naar de huisartsenpost. Wacht daar nooit een bloeduitslag voor af.

Voor gerichte diagnostiek is de route redelijk overzichtelijk. Bij terugkerende klachten in neus, ogen of luchtwegen ligt het inhalatieallergiepakket voor de hand. Bij een directe reactie na het eten van iets specifieks past het voedselallergiepakket beter. Wil je zien of je afweer meebeweegt, dan voeg je eosinofielen toe.

Die markers kies je los via je eigen bloedtest samenstellen. Ik zie je geld liever daar landen dan in een los totaal IgE dat je vraag toch niet beantwoordt.

Thuisarts, de patiëntensite van het NHG, hanteert bij allergie dezelfde volgorde: het verhaal van je klachten stuurt het onderzoek aan, niet andersom. Hoe je een uitslag in bredere zin leest, lees je in bloedwaarden begrijpen. Vermoed je pollen als boosdoener, ga dan verder met de hooikoorts test.

Bronnen

1. Sicherer SH, Wood RA. Allergy testing in childhood: using allergen-specific IgE tests. Pediatrics. 2012;129(1):193-197. PMID 22201146.
2. Ansotegui IJ, Melioli G, Canonica GW, et al. IgE allergy diagnostics and other relevant tests in allergy, a World Allergy Organization position paper. World Allergy Organ J. 2020;13(2):100080. PMID 32128023.
3. Testera-Montes A, Salas M, Palomares F, et al. Diagnostic Tools in Allergic Rhinitis. Front Allergy. 2021;2:721851. PMID 35386974.
4. Kovalszki A, Weller PF. Eosinophilia. Prim Care. 2016;43(4):607-617. PMID 27866580.
5. NVKC. Zinnige Diagnostiek: overwegingen bij het aanvragen van allergiediagnostiek. Beschikbaar via nvkc.nl.
6. NHG en Thuisarts. Patiënteninformatie over allergie en bloedonderzoek. Beschikbaar via thuisarts.nl.

Elk bloedtestresultaat bij Vitalcheck bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Een bloedwaarde is geen diagnose: bespreek behandelbeslissingen altijd met je huisarts.