Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

Fenytoïne Test

De fenytoïne-test controleert de bloedspiegels van dit anti-epilepticum, zoals voorgeschreven door uw arts. Als onderdeel van uitgebreide gezondheidsmonitoring is deze test essentieel vanwege de smalle therapeutische index en niet-lineaire farmacokinetiek van fenytoïne.

Beoordeling door arts inbegrepen

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mg/l
Uitslag Waarde (mg/l)
Subtherapeutisch < 8
Therapeutisch 8–20
Boven therapeutisch bereik ≥ 20

Dalspiegel (afname vóór de volgende gift). Betreft totaal fenytoïne. Toxisch: > 20 mg/l.

Bron: UMC Utrecht

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Fenytoïne: wat deze test meet

Deze test meet de bloedconcentratie van het anti-epilepticum fenytoïne, zoals voorgeschreven door uw arts. Vanwege de smalle therapeutische index kunnen zelfs kleine veranderingen in dosis of metabolisme leiden tot aanzienlijke verschuivingen in bloedspiegels.

Fenytoïne: waarom deze waarde ertoe doet

Fenytoïne heeft een smalle therapeutische index en niet-lineaire farmacokinetiek, wat betekent dat kleine dosisverhogingen onevenredig grote stijgingen in bloedspiegels kunnen veroorzaken. Regelmatige controle is essentieel om effectieve aanvalscontrole te handhaven en toxiciteit te vermijden.

Fenytoïne: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Fenytoïne: zo bereid je je voor

  1. Prik vlak vóór je volgende dosis

    Nodig

    Een medicijnspiegel wordt gemeten vlak vóór je volgende inname. Neem je het medicijn altijd op een vast tijdstip, laat dan vlak daarvoor bloed afnemen. Voor lithium geldt minimaal 12 uur na de laatste inname.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

Fenytoïne: wanneer is meten zinvol?

Testen wordt aanbevolen bij het starten van fenytoïne, na dosiswijzigingen, bij toevoeging of verwijdering van interacterende medicijnen, of als aanvallen terugkeren of toxiciteitssymptomen optreden. Uw zorgverlener bepaalt het juiste controleschema.

Fenytoïne: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Lage fenytoïne-niveaus kunnen wijzen op subtherapeutische dosering, wat geassocieerd kan zijn met een verhoogd risico op doorbraakaanvallen. Raadpleeg uw zorgverlener voor interpretatie van de resultaten.

Hoge waarden

Hoge fenytoïne-niveaus kunnen wijzen op toxiciteit, wat geassocieerd kan zijn met nystagmus (onwillekeurige oogbewegingen), ataxie (onzekere gang), onduidelijke spraak, verwardheid en in ernstige gevallen cardiale complicaties. Zoek onmiddellijk medische hulp als u deze symptomen ervaart.

Fenytoïne: leefstijl en deze waarde

Neem fenytoïne precies in zoals voorgeschreven door uw arts en pas uw dosis niet aan zonder medisch advies. Wees u ervan bewust dat veel medicijnen, voedingsmiddelen en supplementen interactie kunnen hebben met fenytoïne. Ga naar alle geplande controle-afspraken.

Fenytoïne: veelgestelde vragen

Waarom is fenytoïne-monitoring zo belangrijk?

Fenytoïne heeft niet-lineaire farmacokinetiek, wat betekent dat kleine dosisveranderingen grote, onvoorspelbare veranderingen in bloedspiegels kunnen veroorzaken. Dit maakt regelmatige controle essentieel om niveaus binnen het therapeutisch bereik te houden.

Kunnen voeding of supplementen fenytoïne-niveaus beïnvloeden?

Ja, bepaalde voedingsmiddelen, sondevoeding, calciumsupplementen en maagzuurremmers kunnen de opname van fenytoïne verstoren. Bespreek eventuele dieetveranderingen of nieuwe supplementen met uw zorgverlener.

Wat is het verschil tussen totaal en vrij fenytoïne?

Totaal fenytoïne meet zowel eiwitgebonden als ongebonden medicijn, terwijl vrij fenytoïne alleen het actieve ongebonden deel meet. Uw arts kan vrije fenytoïne-niveaus aanvragen als u een laag albumine of een nierziekte heeft.

Fenytoïne: bronnen

  1. UMC Utrecht, Divisie Laboratoria en Apotheek. Bepalingenwijzer: therapeutische geneesmiddelspiegels (amitriptyline, nortriptyline, carbamazepine, valproïnezuur, fenytoïne, digoxine, lamotrigine). Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) umcutrecht.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop Performance Health

Een bloedonderzoek met 51 biomarkers voor prestaties, geïnspireerd op het WHOOP Performance Health Panel — herstel, bloedaanmaak, schildklier, hormonen, ijzer en voedingsstatus voor wie traint.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) IGF-1 Creatine Kinase (CK) Reticulocyten Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Vitamine B12 Foliumzuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€689,-
Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-

Fenytoïne

€49,-