Je leverwaarden laten testen kan met een eenvoudige bloedtest. Een leverfunctietest meet de enzymen en stoffen die laten zien hoe je lever ervoor staat. Dat is vooral waardevol omdat leverproblemen lang geen klachten geven: een bloedtest is vaak het eerste signaal (Younossi et al., 2016).
Hieronder lees je welke waarden erin zitten, wanneer testen zinvol is en hoe je zelf je leverwaarden laat controleren.
Wat is een leverfunctietest?
Een leverfunctietest is een bloedonderzoek dat meerdere leverwaarden tegelijk meet. Samen geven die een beeld van levercelschade, galwegfunctie en de aanmaakfunctie van je lever. De afzonderlijke waarden vertellen elk een deel van het verhaal, het patroon vertelt de rest.
Welke waarden zitten in een leverfunctietest?
Een complete leverfunctietest bevat doorgaans:
- ALAT en ASAT - voor levercelschade, met de ASAT/ALAT-ratio als kompas (Botros & Sikaris, 2013)
- Gamma-GT - gevoelig voor alcohol en galwegen
- Alkalische fosfatase - voor galwegen en botten
- Bilirubine - voor galafbraak en -afvloed
- Albumine - voor de eiwitaanmaak op langere termijn
Wat elke waarde precies betekent, lees je in leverwaarden begrijpen.
Wanneer is het zinvol je leverwaarden te laten testen?
Een test kan nuttig zijn als je regelmatig alcohol drinkt, overgewicht hebt, medicijnen gebruikt die de lever belasten, of als onderdeel van een algemene gezondheidscheck. Heb je klachten als aanhoudende moeheid of pijn rechtsboven in je buik, overleg dan met je huisarts. Een test vervangt geen medisch advies, maar geeft wel objectieve informatie (Kwo et al., 2017).
Zelf leverwaarden testen: hoe gaat dat?
Bij Vital Check kies je de leverfunctietest online, plan je een bloedafname op een locatie bij jou in de buurt, en ontvang je je uitslag digitaal. Een arts beoordeelt je resultaten, zodat je niet alleen getallen krijgt maar ook uitleg over wat ze betekenen.
Hoe lees je de uitslag?
Op je uitslag staan je waarden naast de referentiewaarden van het lab. Een waarde net buiten het bereik is zelden meteen zorgelijk; het patroon en een eventuele herhaalmeting tellen zwaarder. Bij vragen of afwijkingen helpt de beoordelende arts je verder.
Veelgestelde vragen
Moet ik nuchter zijn voor een leverfunctietest?
Voor ALAT, ASAT en gamma-GT is dat strikt genomen niet nodig. Worden tegelijk glucose en cholesterol gemeten, dan is nuchter zijn wel aangeraden. Vermijd in alle gevallen alcohol minstens 48 uur vooraf.
Kan ik mijn leverwaarden zonder huisarts laten testen?
Ja, een leverfunctietest kun je zelf aanvragen. Bij afwijkingen of klachten is het verstandig de uitslag met je huisarts te bespreken voor de juiste vervolgstappen.
Hoe vaak moet ik mijn leverwaarden laten controleren?
Dat hangt af van je situatie en eventuele risicofactoren. Bespreek de frequentie bij twijfel met je arts; voor een gezonde volwassene zonder klachten is periodiek meten meestal voldoende.
Bronnen
- Younossi ZM, et al. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease - meta-analytic assessment of prevalence, incidence, and outcomes. Hepatology. 2016. PubMed
- Botros M, Sikaris KA. The de Ritis ratio: the test of time. Clinical Biochemist Reviews. 2013. PubMed
- Kwo PY, et al. ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries. American Journal of Gastroenterology. 2017. PubMed
Tags
Auteur
