Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Leukocyten in urine: wat je uitslag zegt over een blaasontsteking

Witte bloedcellen, ook leukocyten genoemd, verdedigen je lichaam tegen indringers van buitenaf. Is je blaas, je nier of een ander deel van je urinewegen ontstoken, dan komen er meer in je plas; normaal zijn het er te weinig om op een teststrip te zien.

Een blaasontsteking kan een branderig gevoel bij het plassen of vaak moeten plassen geven, maar een Britse richtlijn voor huisartsen noemt bij vrouwen onder de 65 geen enkele klacht, en ook geen combinatie ervan, volledig betrouwbaar voor de diagnose. Wat er in je urine zit, laat alleen een urinetest zien.

Negatief, spoor, +, ++ of +++: zo wordt de leukocytenscore van een teststrip weergegeven, en negatief is wat laboratoria verwachten. Elke positieve score, ook een spoor of +, lees je samen met eventuele klachten, omdat de strip op zichzelf geen diagnose stelt.

Beoordeling door arts inbegrepen

Leukocyten zijn witte bloedcellen, de cellen die infecties bestrijden; de leukocytenstrip zoekt in de urine naar een enzym dat ze afgeven, en normaal is de uitslag negatief.

  • Een positieve leukocytenstrip past bij een ontsteking van de nieren, blaas of urinewegen, maar is geen diagnose: nitriet, klachten en een urinekweek wegen mee.
  • De leukocytenstrip mist een deel van de infecties: in onderzoek was hij positief bij 72 tot 97 procent van de bewezen urineweginfecties.
  • Boven de 65 jaar is de leukocytenstrip minder betrouwbaar, omdat bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie dan vaker voorkomen.

Referentiewaarden

Verwachte uitslag Negatief

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Leukocyten (urine): wat deze test meet

Neutrofielen, een soort witte bloedcel, maken het enzym leukocyten-esterase, en daar zoekt de leukocytenstrip in je urine naar. Een verkleurd veldje kan erop wijzen dat die cellen in je urine zitten, en de kleur wordt afgelezen als een score.

In een urinesediment telt het laboratorium de leukocyten zelf onder de microscoop, per gezichtsveld; dat gebeurt meestal pas als een veldje op de strip positief was.

Leukocyten (urine): waarom deze waarde ertoe doet

Positieve leukocyten op een teststrip zeggen meer samen met eventuele klachten en met het nitriet, een stof die bepaalde bacteriën uit het nitraat in de urine maken. Bij vrouwen onder de 65 met plasklachten en hooguit één van de klachten pijn bij het plassen, troebele urine of nieuw 's nachts plassen maakt een positief nitriet een urineweginfectie volgens de Britse richtlijn voor huisartsen waarschijnlijk. Leukocyten en bloed die allebei positief zijn, maken een urineweginfectie bij die vrouwen onder de 65 ook waarschijnlijk. Zijn bij die vrouwen onder de 65 alleen de leukocyten positief, dan is een infectie even waarschijnlijk als iets anders, en geeft een urinekweek meer zekerheid.

Een leukocytenstrip kan ook positief worden door urine die bij het opvangen verontreinigd raakte.

Leukocyten (urine): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Leukocyten (urine): wanneer is meten zinvol?

De Britse richtlijn voor huisartsen adviseert een urineteststrip op leukocyten bij vrouwen onder de 65 met precies één van de klachten pijn bij het plassen, troebele urine of nieuw ontstaan 's nachts plassen. Boven de 65 is de strip volgens die richtlijn minder betrouwbaar.

Leukocyten (urine): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve leukocytenuitslag betekent dat het veldje niet verkleurde, en dat is de verwachte uitslag. Houden je klachten aan, neem dan contact op met een arts, want volgens onderzoek mist de strip een deel van de infecties.

Hoge waarden

Een positieve leukocytenstrip met pijn in je flank, koorts en koude rillingen kan op een nierbekkenontsteking wijzen. Een arts herkent die volgens de Britse richtlijn meestal aan zulke klachten, een verhoogd CRP of een verhoogde bezinking (twee ontstekingswaarden in je bloed) en tekenen van infectie in je urine; neem bij zulke klachten contact op met een arts.

Boven de 65 jaar zegt een positieve strip minder, omdat bacteriën in de urine zonder infectie volgens de Britse richtlijn met de leeftijd vaker voorkomen. Tegen hun 80e kan ongeveer de helft van de mensen in een verpleeghuis bacteriën in de urine hebben zonder infectie, en behandelen met antibiotica heeft dan volgens die richtlijn geen nut en kan schaden.

Leukocyten (urine): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Vitamine C

    Vitamine C in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Geconcentreerde urine, glucose of eiwit

    Erg geconcentreerde urine of veel glucose of eiwit in de urine kan de leukocytenstrip vals negatief maken.

  • Sommige antibiotica

    Sommige antibiotica, zoals nitrofurantoïne, tetracycline en gentamicine, kunnen de leukocytenstrip vals negatief maken.

Wat de waarde verhoogt

  • Urineweginfectie

    Bij een blaasontsteking of andere urineweginfectie zijn vaak leukocyten in de urine aan te tonen; samen met een positieve nitriettest wijzen ze op een urineweginfectie.

  • Soa, zoals chlamydia

    Een soa, zoals chlamydia, kan leukocyten in de urine geven terwijl een gewone urinekweek niets laat groeien.

  • Ontsteking zonder bacteriegroei

    Leukocyten in de urine zonder groei in de kweek kunnen onder meer passen bij een eerdere antibioticakuur, een katheter, stenen in de urinewegen of een blaastumor.

  • Bacteriën en witte bloedcellen zonder infectie bij ouderen

    Boven de 65 jaar hebben steeds meer mensen bacteriën en witte bloedcellen in de urine zonder infectie; dat kan de leukocytenstrip positief maken, en antibiotica helpen dan niet.

  • Verontreinigd urinemonster

    Urine die niet schoon is opgevangen kan de leukocytenstrip vals positief maken.

Leukocyten (urine): leefstijl en deze waarde

Bij een urineweginfectie, waar een positieve leukocytenstrip op kan wijzen, noemt de Britse richtlijn voor huisartsen paracetamol tegen de pijn, of ibuprofen als je dat liever gebruikt en het voor jou geschikt is, en genoeg drinken als zelfzorg.

Leukocyten (urine): veelgestelde vragen

Wat betekent het als leukocyten in mijn urine positief zijn?

Positieve leukocyten in je urine betekenen dat de teststrip een enzym van witte bloedcellen heeft gevonden, wat kan passen bij een ontsteking ergens in je urinewegen. Een blaasontsteking is een mogelijke oorzaak, maar ook urine die bij het opvangen verontreinigd raakte, kan de strip positief maken.

Kan ik gerust zijn met een negatieve leukocytenstrip?

Niet helemaal: een negatieve leukocytenstrip is de verwachte uitslag, maar sluit een infectie niet uit. In onderzoek was de strip positief bij 72 tot 97 procent van de infecties die een kweek had bevestigd. Houden je klachten aan of worden ze erger, neem dan contact op met een arts.

Wat betekent spoor bij leukocyten in urine?

Spoor is op de leukocytenstrip de laagste score boven negatief, nog onder +, ++ en +++. Een spoor wordt gelezen samen met eventuele klachten, het nitriet en zo nodig een urinekweek, omdat de strip op zichzelf geen diagnose stelt.

Leukocyten (urine): bronnen

  1. Hitzeman N, Greer D, Carpio E. Office-Based Urinalysis: A Comprehensive Review. Am Fam Physician 2022;106(1):27-35B. (opgehaald 2026) aafp.org
  2. Simerville JA, Maxted WC, Pahira JJ. Urinalysis: a comprehensive review. Am Fam Physician 2005;71(6):1153-1162. (opgehaald 2026) aafp.org
  3. UK Health Security Agency. Diagnosis of urinary tract infections: quick reference tools for primary care, updated 7 July 2025. (opgehaald 2026) gov.uk

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad