Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

TSH waarde: wat betekent jouw uitslag?

Je TSH waarde zegt hoe hard je hypofyse aan je schildklier trekt. Bij het laboratorium dat de test uitvoert ligt het gewone bereik tussen 0,27 en 4,20 mE/l. Staat jouw getal daarboven, dan werkt je schildklier waarschijnlijk te traag. Staat het eronder, dan werkt zij waarschijnlijk te snel. Dat voelt omgekeerd, en dat klopt ook. TSH is namelijk het seintje van je hypofyse, niet het schildklierhormoon zelf. Eén uitslag is nog geen diagnose. Kijk daarom altijd naar de referentiewaarde op je eigen uitslag.

Beoordeling door arts inbegrepen

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Man Jouw groep
mu/l
Laag 0.27 Normaal 4.2 Hoog
Vrouw Jouw groep
mu/l
Laag 0.27 Normaal 4.2 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wat deze test meet

Deze test meet het hormoon TSH in je bloed. Je hypofyse maakt TSH. Dat is een kliertje ter grootte van een erwt, onder in je hersenen. Via TSH geeft je hypofyse door hoeveel je schildklier moet aanmaken. Je schildklier maakt daarna T4 en T3. Die twee bepalen je tempo: je temperatuur, je hartslag, je spijsvertering en je energie.

Denk aan een thermostaat. Wordt het te koud in huis, dan draait de thermostaat harder. Zo werkt je hypofyse ook. Voelt zij dat er te weinig schildklierhormoon is, dan stuurt zij méér TSH.

Daar zit meteen de grootste verwarring. Een hoge TSH betekent niet dat je schildklier te hard werkt. Het betekent juist dat je hypofyse harder moet duwen. Dat gebeurt als je schildklier te weinig hormoon maakt. Een hoog getal betekent dus juist een trage schildklier. Een laag getal betekent een snel werkende schildklier.

Wat betekent TSH bij bloedonderzoek dan precies? Het is de gevoeligste eerste test voor je schildklier. Kleine veranderingen worden er sterk in uitvergroot. Daardoor zie je een probleem vaak al voordat je het merkt.

Je hoeft niet nuchter te zijn. Meestal wordt vrij T4 in dezelfde buis meebepaald.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): waarom deze waarde ertoe doet

De meeste mensen komen hier met één vraag. Mijn getal staat buiten de referentie, wat nu?

Het eerlijke antwoord is dat het meestal meevalt. Een licht afwijkende uitslag betekent lang niet altijd een schildklierziekte. Er zijn drie hele gewone verklaringen.

De eerste is het tijdstip. TSH is 's nachts het hoogst en in de vroege middag het laagst. Het verschil binnen één persoon is ongeveer 31 procent per etmaal. Dat is genoeg om net boven of net onder een grens uit te komen.

De tweede is ziekte. Na een griep of een infectie kan je waarde weken verschoven blijven.

De derde is een supplement. Biotine, uit haar- en nagelpillen, kan je uitslag flink vertekenen.

Daarom herhaalt je huisarts de meting bijna altijd. Niet omdat er iets ergs is, maar omdat één getal te weinig is.

Jouw uitslagWat dat meestal betekentWat er meestal gebeurt
binnen 0,27 tot 4,20je schildklier doet waarschijnlijk gewoon haar werkgeen verder onderzoek nodig
net boven de bovengrensvaak tijdelijk; soms een beginnende trage schildklierherhalen na enkele weken, met vrij T4
duidelijk verhoogd, klachten erbijpast bij een schildklier die te weinig hormoon maaktoverleg met je huisarts
net onder de ondergrensvaak tijdelijk, of het gevolg van medicatieherhalen, met vrij T4 en vrij T3
heel laag, met hartkloppingenpast bij een snel werkende schildklierlaat dit niet liggen, bel je huisarts

Dit is geen diagnose en geen vervanging van je arts. Het is bedoeld om je uitslag te begrijpen voordat je het gesprek ingaat.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): zo bereid je je voor

  1. Stop tijdelijk met biotine

    Nodig

    Gebruik je een supplement met biotine (vitamine B8, vaak in haar-, huid- en nagelsupplementen)? Stop daar 72 uur vóór de afname mee. Biotine verstoort de meting van deze waarden.

  2. Tijdstip goed om te weten

    Goed om te weten

    Prik je deze waarde vaker, kies dan steeds hetzelfde tijdstip. Zo zijn de uitslagen onderling vergelijkbaar.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wanneer is meten zinvol?

Laat je TSH bepalen als je klachten hebt die bij je schildklier passen. De bekendste zijn vermoeidheid die niet weggaat, kouwelijkheid en gewichtstoename. Aan de andere kant staan hartkloppingen, onrust, zweten en juist afvallen.

Ook als je huisarts eerder een grensuitslag zag, is herhalen zinvol. En als schildklierziekte in je familie voorkomt, is een uitgangswaarde handig.

Het tijdstip telt mee. Prik bij voorkeur in de ochtend, en als je herhaalt: rond hetzelfde uur. Nuchter zijn hoeft niet.

Ben je net ziek geweest? Wacht dan een paar weken. Een infectie verschuift de uitslag en maakt hem lastig te lezen.

Gebruik je schildkliermedicatie en is je dosis net aangepast? Wacht dan 6 tot 8 weken. Eerder meten geeft een getal dat nog onderweg is.

Vraag vrij T4 altijd mee. TSH alleen laat zien dát er iets is, vrij T4 laat zien hoe veel. Denkt je arts aan een auto-immuunoorzaak, dan komt anti-TPO erbij.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Is je TSH te laag, dan maakt je schildklier meestal te veel hormoon. Alles gaat dan een tandje sneller. Je hart bonkt of slaat over, ook als je stilzit. Je slaapt slechter en voelt je onrustig of kort aangebonden. Je zweet sneller en kunt slecht tegen warmte. Vaak val je af terwijl je gewoon eet. Ook trillende handen en vaker naar de wc komen voor. Niet elke lage waarde betekent overigens een te snelle schildklier. Een te hoge dosis schildkliermedicatie geeft hetzelfde beeld. En in het begin van een zwangerschap hoort een lagere waarde er gewoon bij. Heb je hartkloppingen bij een lage uitslag? Wacht dan niet af en bel je huisarts.

Hoge waarden

Is je TSH te hoog, dan maakt je schildklier meestal te weinig hormoon. Alles gaat dan een tandje langzamer. Je bent moe, ook na een goede nacht. Je hebt het sneller koud dan anderen om je heen. Je huid wordt droger, je haar breekt makkelijker en je stoelgang wordt trager. Veel mensen komen langzaam aan zonder dat er iets veranderde. Ook somberheid en trager denken horen erbij. Belangrijk: bij een licht verhoogde waarde merk je vaak helemaal niets. Je schildklierhormoon zelf is dan meestal nog gewoon normaal. Dat heet subklinisch, en het gaat lang niet altijd door. Daarom wordt zo'n uitslag eerst herhaald voordat er iets gebeurt.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): wat te doen bij een afwijkende waarde

Man

Bij laag

Laag TSH kan wijzen op hyperthyreoïdie. Overweeg schildklierfunctie panel (Vrij T4, Vrij T3) en consultatie met endocrinoloog.

Bij hoog

Hoog TSH duidt op hypothyreoïdie. Overweeg schildklierhormoonsuppletie en consultatie met endocrinoloog.

Vrouw

Bij laag

Laag TSH kan wijzen op hyperthyreoïdie. Overweeg schildklierfunctie panel (Vrij T4, Vrij T3) en consultatie met endocrinoloog.

Bij hoog

Hoog TSH duidt op hypothyreoïdie. Overweeg schildklierhormoonsuppletie en consultatie met endocrinoloog.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): leefstijl en deze waarde

Er is geen pil of dieet dat je TSH waarde netjes bijstuurt. Wat je wél kunt doen, is zorgen dat de meting klopt. Vier dingen helpen echt.

Stop een paar dagen met biotine. Dat zit in bijna alle haar-, huid- en nagelsupplementen, vaak in 5 tot 10 milligram. Het kan je TSH vals verlagen en je vrij T4 vals verhogen. Je uitslag lijkt dan op een snel werkende schildklier terwijl er niets aan de hand is. Twee tot drie dagen stoppen is meestal genoeg. Een gewone multivitamine hoef je niet te laten staan.

Prik steeds rond hetzelfde tijdstip. Dat scheelt meer dan je denkt, want je waarde zakt in de loop van de dag.

Ga niet meten vlak na een griep. Wacht een paar weken tot je echt opgeknapt bent.

Vertel welke medicijnen je gebruikt. Lithium en amiodaron kunnen je schildklier ontregelen. Maagbeschermers, calcium en ijzer remmen de opname van schildkliermedicatie. Slik je levothyroxine, neem die dan pas ná het prikken. En pas nooit zelf je dosis aan op basis van een test die je zelf hebt aangevraagd. Overleg dat met je huisarts.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon): veelgestelde vragen

Wat is de ideale TSH-waarde?

Er is geen ideaal getal dat voor iedereen klopt. Bij het laboratorium dat de test uitvoert loopt het gewone bereik van 0,27 tot 4,20 mE/l, en overal daarbinnen is prima. Wat een goede TSH waarde is, hangt ook af van je leeftijd. Ben je zwanger of gebruik je medicatie, dan verschuift het beeld. Kijk dus naar de referentiekolom op je eigen uitslag.

Wat gebeurt er als je TSH te laag is?

Meestal maakt je schildklier dan te veel hormoon. Je hart gaat sneller, je slaapt slechter, je zweet meer en je valt vaak af. Soms komt het door een te hoge dosis schildkliermedicatie. Vroeg in de zwangerschap is een lagere waarde juist normaal. Heb je er hartkloppingen bij, bel dan je huisarts.

Wat is TSH waarde eigenlijk, in gewone taal?

Het is het seintje van je hypofyse naar je schildklier. Je hypofyse werkt als een thermostaat. Is er te weinig schildklierhormoon, dan stuurt zij meer TSH. Het getal zegt dus vooral hoe hard er getrokken wordt, en niet direct hoeveel schildklierhormoon je hebt.

Waarom wil mijn huisarts het nog een keer meten?

Omdat één uitslag te weinig is om iets te concluderen. Je waarde verschilt met het tijdstip, met een doorgemaakte infectie en met supplementen zoals biotine. Na een paar weken opnieuw meten laat zien of het echt zo is. Meestal wordt dan ook vrij T4 bepaald.

Moet ik me zorgen maken bij een klein beetje te hoog?

Meestal niet direct. Een licht verhoogde waarde met een normaal vrij T4 heet subklinisch. Veel mensen merken er niets van, en het gaat lang niet altijd door. Je huisarts kijkt naar je klachten, je leeftijd en de herhaalde meting voordat er iets gebeurt.

Kan ik mijn uitslag zelf vergelijken met internet?

Liever niet. Labs gebruiken andere apparatuur en andere grenzen, bijvoorbeeld 0,4 tot 4,0 in plaats van 0,27 tot 4,20. Een normale TSH waarde is dus niet overal hetzelfde getal. Vergelijk je uitslag daarom met de referentiekolom die op je eigen rapport staat.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon)

€26,-