Alcohol is een van de meest voorkomende oorzaken van afwijkende leverwaarden. Je lever breekt alcohol af, en bij regelmatig of fors drinken raakt dat proces overbelast. Vooral gamma-GT stijgt dan, vaak als eerste van alle leverwaarden.
Hieronder lees je hoe alcohol je waarden beïnvloedt, hoeveel te veel is en hoe snel je lever herstelt als je mindert.
Hoe beïnvloedt alcohol je leverwaarden?
Bij de afbraak van alcohol ontstaan stoffen die levercellen prikkelen en op den duur beschadigen. Daardoor lekken leverenzymen naar je bloed. Een typisch alcoholpatroon laat zich herkennen aan een verhoogd gamma-GT en een ASAT die duidelijk hoger is dan ALAT, vaak een ASAT/ALAT-ratio boven de 2 (Botros & Sikaris, 2013).
Welke leverwaarde reageert het eerst op alcohol?
Gamma-GT is het gevoeligst en stijgt meestal als eerste, nog voordat ALAT of ASAT reageren. Daarmee is het een vroege graadmeter. Een geïsoleerd verhoogd gamma-GT, zonder andere afwijkingen, wijst dan ook vaak op alcohol.
Een verhoogd gamma-GT hangt in groot onderzoek bovendien samen met een hoger risico op hart- en vaatziekten, los van de lever (Ruttmann et al., 2005). Een reden te meer om er aandacht aan te geven.
Hoeveel alcohol is te veel voor je lever?
Het Voedingscentrum adviseert geen of maximaal één glas per dag. Voor de lever geldt: minder is altijd beter. Het gaat niet alleen om de hoeveelheid, maar ook om regelmaat: dagelijks drinken belast de lever meer dan af en toe.
Herstellen je leverwaarden na stoppen met alcohol?
Ja, vaak verrassend goed. Na een periode zonder alcohol daalt gamma-GT meestal binnen 2 tot 4 weken. Een alcoholvrije maand laat het effect duidelijk zien en is een eenvoudige manier om te testen of alcohol de oorzaak was.
Van alcohol naar leververvetting en erger
Langdurig fors drinken kan leiden tot alcoholische leververvetting, ontsteking en uiteindelijk cirrose. De vroege stadia zijn vaak nog omkeerbaar. Meer hierover lees je in ons artikel over leververvetting.
Wil je je leverwaarden laten controleren? De leverfunctietest van Vital Check meet je gamma-GT, ALAT en ASAT, met beoordeling door een arts.
Veelgestelde vragen
Hoelang moet ik geen alcohol drinken voor een leverwaardenmeting?
Vermijd alcohol minstens 48 uur voor de bloedafname voor een betrouwbare basismeting. Wil je het effect van minderen zien, dan is een langere alcoholvrije periode van enkele weken nuttiger.
Kan één avond drinken mijn leverwaarden verhogen?
Een stevige avond kan gamma-GT tijdelijk verhogen. Bij de meeste mensen is dat na enkele dagen weer weg. Blijft het verhoogd, dan is je lever mogelijk gevoeliger.
Zijn mijn leverwaarden normaal als ik weinig drink?
Niet automatisch. Ook zonder alcohol kunnen leverwaarden afwijken, bijvoorbeeld door leververvetting of medicijnen. Alcohol is een veelvoorkomende, maar niet de enige oorzaak.
Bronnen
- Botros M, Sikaris KA. The de Ritis ratio: the test of time. Clinical Biochemist Reviews. 2013. PubMed
- Ruttmann E, et al. Gamma-glutamyltransferase as a risk factor for cardiovascular disease mortality. Circulation. 2005. PubMed
- Younossi ZM, et al. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease - meta-analytic assessment of prevalence, incidence, and outcomes. Hepatology. 2016. PubMed
Tags
Auteur
