Testosteron waarde bij mannen: normaalwaarden, te laag en testen

Een normale testosteron waarde bij volwassen mannen ligt grofweg tussen 9 en 30 nmol/L, gemeten in nuchter ochtendbloed. Eén losse uitslag zegt weinig: testosteron schommelt over de dag en per meetmoment. Daarom kijkt een arts naar je waarde in combinatie met je klachten, en herhaalt hij een lage uitslag voordat er conclusies volgen.

Eerlijk? Testosteron is het hormoon waar veel mannen pas naar kijken als ze al een tijd minder energie of zin hebben. Hieronder lees je wat de waarde betekent en hoe je hem zinvol laat meten.

Wil je breder kijken dan dit ene hormoon, lees dan welke hormonen je in een bloedonderzoek kunt laten testen.

Wat is testosteron en wat doet het?

Testosteron is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon. Het wordt vooral in de teelballen aangemaakt en stuurt de aanmaak van zaadcellen, je spiermassa, botdichtheid, beharing en je libido (Nassar & Leslie, StatPearls).

Ook je stemming en energie hangen er deels mee samen. Vrouwen maken trouwens ook testosteron aan, maar in veel lagere hoeveelheden.

Vanaf ongeveer je 30e daalt testosteron bij de meeste mannen heel geleidelijk, met zo'n 1 tot 2 procent per jaar. Dat is normaal en betekent op zichzelf nog geen tekort.

Wat is een normale testosteron waarde bij mannen?

Een gezonde man tussen 19 en 39 jaar zit volgens geharmoniseerde referentiewaarden ongeveer tussen 9 en 32 nmol/L (264 tot 916 ng/dL) totaal testosteron (Travison et al., 2017, PMID 28324103). Referentiewaarden verschillen per laboratorium en per leeftijd, dus je arts leest je uitslag altijd in context.

Bij ouder worden schuift het gemiddelde langzaam omlaag. Een 55-jarige zit gemiddeld lager dan een 25-jarige, terwijl beide gezond kunnen zijn.

Wat zijn symptomen van een te laag testosteron?

Een te laag testosteron kan zich op verschillende manieren laten merken, maar geen enkel symptoom is bewijzend op zichzelf. De Endocrine Society adviseert om alleen van een tekort te spreken bij klachten én herhaald lage waarden samen (Bhasin et al., 2018, PMID 29562364).

• Minder zin in seks en zwakkere erecties
• Aanhoudende vermoeidheid en minder energie
• Verlies van spierkracht of toename van buikvet
• Somberheid, prikkelbaarheid of slechter slapen

Veel van deze klachten passen ook bij stress, slaaptekort of een schildklier die uit balans is. Aanhoudende vermoeidheid komt bijvoorbeeld vaak door langdurige stress; wat je daarvan terugziet in je bloed lees je in ons artikel over cortisol, het stresshormoon.

Vrij testosteron en SHBG: waarom één getal niet genoeg is

Het grootste deel van je testosteron is in je bloed gebonden aan eiwitten, vooral aan SHBG (geslachtshormoonbindend globuline). Alleen het kleine, vrije deel is direct werkzaam. Daarom kan je totaal testosteron normaal lijken terwijl het vrije deel laag is.

Een hoge SHBG, bijvoorbeeld bij ouder worden of een schildklier die te hard werkt, bindt meer testosteron weg. Bij overgewicht of insulineresistentie is SHBG juist vaak lager.

Daarom laten artsen bij twijfel naast testosteron totaal ook SHBG en het vrije testosteron meebepalen.

Wanneer en hoe laat je testosteron testen?

Het meetmoment bepaalt of je uitslag klopt. Testosteron is het hoogst in de ochtend, daarom wordt het bij voorkeur nuchter tussen 7 en 11 uur geprikt, en bij een lage uitslag een keer herhaald (Bhasin et al., 2018, PMID 29562364).

• In de ochtend - tussen ongeveer 7 en 11 uur, als je waarde op zijn hoogst is
• Nuchter - eten kan je testosteron tijdelijk verlagen
• Niet tijdens ziekte - een infectie of forse stress drukt de waarde tijdelijk
• Herhaal een lage uitslag - één laag getal is nog geen diagnose

Patiëntenwebsite Thuisarts.nl adviseert om klachten die op een tekort kunnen wijzen altijd met je huisarts te bespreken, juist omdat de uitleg van de uitslag het verschil maakt. Wil je het laten meten, dan kun je bij Vital Check een hormoononderzoek voor mannen doen waarin testosteron is opgenomen.

Ben je benieuwd naar de vrouwelijke tegenhanger van dit verhaal? Lees dan over oestrogeen en de overgang.

Veelgestelde vragen

Moet ik nuchter zijn voor een testosteron test?

Nuchter prikken in de ochtend heeft de voorkeur. Eten kan je testosteron tijdelijk verlagen, waardoor een niet-nuchtere uitslag lager kan uitvallen dan je werkelijke waarde.

Is een lage testosteron waarde altijd een probleem?

Nee. Een lage waarde zonder klachten is meestal geen reden tot zorg. Artsen spreken pas van een tekort bij klachten én herhaald lage waarden samen.

Kan ik mijn testosteron zelf laten testen?

Ja. Bij Vital Check kun je testosteron als onderdeel van een hormoononderzoek laten meten. Kies wel een ochtendmoment voor een betrouwbare uitslag.

Wat is het verschil tussen totaal en vrij testosteron?

Totaal testosteron is alle testosteron in je bloed, gebonden en vrij. Vrij testosteron is het kleine deel dat direct werkzaam is en niet aan eiwitten is gebonden.

Bronnen

1. Nassar GN, Leslie SW. Physiology, Testosterone. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NCBI Bookshelf: NBK526128.
2. Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(5):1715-1744. PMID: 29562364.
3. Travison TG, Vesper HW, Orwoll E, et al. Harmonized Reference Ranges for Circulating Testosterone Levels in Men of Four Cohort Studies in the United States and Europe. J Clin Endocrinol Metab. 2017;102(4):1161-1173. PMID: 28324103.

Elk bloedtestresultaat bij Vital Check bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Een bloedtest stelt geen diagnose. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.