Coeliakie

Coeliakie is een auto-immuunaandoening waarbij het immuunsysteem reageert op gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe, gerst en rogge. Deze reactie kan ontsteking in de dunne darm veroorzaken en kan leiden tot een reeks klachten. De antistoffen die in dit panel worden gemeten, behoren tot de meest gebruikte markers voor het onderzoeken van coeliakie, aangezien ze doorgaans verhoogd zijn wanneer het immuunsysteem actief op gluten reageert.

Deze test kan relevant zijn voor:

• Mensen met spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel, diarree of buikklachten na het eten van glutenbevattende voeding
• Personen met coeliakie in de familie
• Iedereen met onverklaarde klachten zoals vermoeidheid, ijzertekort of huiduitslag die geassocieerd kunnen worden met coeliakie
• Mensen die willen controleren op coeliakie-gerelateerde antistoffen voordat ze voedingsveranderingen doorvoeren

Dit panel bevat twee antistofmarkers:

• Anti-TTG (Anti-Weefsel Transglutaminase): een antistof gericht tegen het enzym weefsel transglutaminase. Verhoogde niveaus worden vaak geassocieerd met coeliakie.
• Endomysium IgA: een antistof gericht tegen het endomysium, een bindweefsellaag. Het wordt beschouwd als een zeer specifieke marker voor coeliakie.

Verhoogd Anti-TTG en/of Endomysium IgA kan wijzen op een actieve immuunrespons op gluten, die geassocieerd kan worden met coeliakie. Antistofniveaus kunnen echter worden beinvloed door meerdere factoren, waaronder de hoeveelheid gluten in je dieet op het moment van testen. Als je gluten al hebt verminderd of uit je dieet hebt verwijderd, kunnen de antistofniveaus lager zijn en geeft de test mogelijk niet nauwkeurig je status weer.

Deze markers zijn screeningsinstrumenten. Een positief resultaat leidt doorgaans tot nader onderzoek, wat aanvullend bloedonderzoek of een verwijzing naar een maag-darm-leverarts kan omvatten.

Voor deze test wordt bloed afgenomen bij een gecertificeerd afnamepunt. Met meer dan 750 partnerlocaties door heel Nederland kun je een locatie kiezen die bij je past. Een getrainde flebotomist voert de bloedafname uit en de resultaten zijn doorgaans binnen enkele werkdagen beschikbaar.

Deze test kan nuttig zijn wanneer:

• Je spijsverteringsklachten ervaart die gerelateerd kunnen zijn aan gluteninname
• Je niet-spijsverteringsklachten hebt zoals aanhoudende vermoeidheid, onverklaard ijzertekort of huidveranderingen die geassocieerd kunnen worden met coeliakie
• Er coeliakie in je familie voorkomt en je je antistofniveaus wilt controleren
• Je wilt onderzoeken voordat je ingrijpende voedingsveranderingen doorvoert

Elke marker wordt weergegeven met je waarde en het referentiebereik. Negatieve resultaten (binnen het normale bereik) suggereren dat er op het moment van testen geen verhoogde antistofrespons op gluten is gedetecteerd. Positieve resultaten (boven het referentiebereik) kunnen wijzen op een actieve immuunrespons die geassocieerd kan worden met coeliakie.

Het is goed om te weten dat een klein percentage mensen met coeliakie een IgA-deficientie kan hebben, wat de nauwkeurigheid van deze tests kan beinvloeden. Je rapport bevat uitleg en wij raden aan de resultaten te bespreken met een zorgverlener voor verdere evaluatie indien nodig.

Het is belangrijk om minimaal 6 weken voor de test glutenbevattende voeding te blijven eten. Als je gluten al uit je dieet hebt verwijderd, kunnen de antistoffen zijn afgenomen en geeft de test mogelijk niet nauwkeurig je status weer. Overleg met een zorgverlener voordat je gluten herintroduceert als je daar zorgen over hebt.

Je resultaten zijn doorgaans binnen enkele werkdagen beschikbaar. Het rapport bevat je waarden met referentiebereiken en uitleg. Als de antistofniveaus verhoogd zijn, wordt dit aangegeven in je rapport. Wij raden aan de resultaten te bespreken met een zorgverlener, die kan adviseren of nader onderzoek, zoals verwijzing naar een specialist, passend kan zijn.