Je nieren zijn stille werkers: ze filteren dagelijks ongeveer 180 liter bloed en verwijderen afvalstoffen, overtollig vocht en mineralen. Een nierfunctie bloedonderzoek laat zien hoe goed je nieren dit werk doen, vaak nog voordat je klachten merkt.
Waarom een nierfunctie bloedonderzoek?
Nierschade verloopt in veel gevallen geruisloos. Pas als je nierfunctie significant is verminderd, merk je symptomen. Vroegtijdige detectie via een bloedonderzoek kan verdere schade voorkomen. Een nierfunctie bloedonderzoek is vooral zinvol als je:
- Diabetes hebt (de meest voorkomende oorzaak van nierschade)
- Hoge bloeddruk hebt
- Een familiegeschiedenis van nierziekten hebt
- Ouder bent dan 60
- Langdurig medicijnen gebruikt die de nieren kunnen belasten (NSAID's, bepaalde bloeddrukverlagrs)
- Je nierfunctie preventief wilt controleren
Welke waarden worden gemeten?
Creatinine
Het belangrijkste afvalproduct van je spieren, gefilterd door je nieren. Normaal: mannen 60-110, vrouwen 45-90 umol/L. Een stijging wijst op verminderde filtercapaciteit.
eGFR (geschatte glomerulaire filtratiesnelheid)
Berekend uit je creatinine, leeftijd en geslacht. Geeft aan hoeveel milliliter bloed je nieren per minuut filteren. Dit is de meest gebruikte maat voor nierfunctie:
- Stadium 1 (eGFR boven 90) - normale nierfunctie
- Stadium 2 (eGFR 60-89) - licht verminderd, meestal zonder klachten
- Stadium 3a (eGFR 45-59) - licht tot matig verminderd
- Stadium 3b (eGFR 30-44) - matig tot ernstig verminderd
- Stadium 4 (eGFR 15-29) - ernstig verminderd
- Stadium 5 (eGFR onder 15) - nierfalen
Aanvullende waarden
- Ureum - een ander afvalproduct dat door de nieren wordt gefilterd
- Elektrolyten - natrium, kalium en fosfaat worden door de nieren gereguleerd
- Albumine in urine - een vroege marker van nierschade (wordt via een urinetest gemeten)
Wat kun je doen om je nieren gezond te houden?
- Drink voldoende water (1,5-2 liter per dag)
- Beperk zoutinname (maximaal 6 gram per dag)
- Houd je bloeddruk en bloedsuiker onder controle
- Vermijd langdurig gebruik van NSAID's (ibuprofen, diclofenac) zonder medisch advies
- Rook niet
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn nierfunctie laten controleren?
Bij een normale nierfunctie en geen risicofactoren is eenmaal per 2-5 jaar voldoende. Bij diabetes, hoge bloeddruk of een bekende nierfunctiestoornis adviseert je arts doorgaans een jaarlijkse controle.
Kan ik nierschade terugdraaien?
Dat hangt af van de oorzaak en het stadium. Vroeg ingrijpen (bloeddruk verlagen, diabetes goed instellen) kan verdere schade voorkomen of vertragen. Ernstige schade is vaak niet omkeerbaar maar kan wel gestabiliseerd worden.
Wordt nierfunctie standaard gemeten bij een bloedonderzoek?
Creatinine en eGFR worden bij de meeste uitgebreide bloedonderzoeken meegenomen. Bij een gericht bloedonderzoek (bijvoorbeeld alleen schildklier) is dat niet altijd het geval. Vraag er specifiek naar als je je nierfunctie wilt laten controleren.
Tags
Auteur