Een vitamine B12 tekort is verradelijk: het kan zich langzaam ontwikkelen en de symptomen zijn vaak vaag. Toch kan een langdurig tekort serieuze gevolgen hebben voor je zenuwstelsel en bloedcelproductie. Wie loopt risico en hoe spoor je een tekort op?
Wat doet vitamine B12?
Vitamine B12 (cobalamine) is essentieel voor:
- De aanmaak van rode bloedcellen (voorkomt bloedarmoede)
- Het functioneren van je zenuwstelsel (beschermt de myelineschede)
- DNA-synthese en celdeling
- Energieproductie in je cellen
- De aanmaak van neurotransmitters (beïnvloedt stemming en cognitie)
Vitamine B12 tekort symptomen
De symptomen ontwikkelen zich vaak geleidelijk:
- Vermoeidheid en zwakte - door verminderde rode bloedcelproductie
- Tintelingen of gevoelloosheid - in handen en voeten (zenuwschade)
- Concentratieproblemen - moeite met focussen, vergeetachtigheid
- Somberheid of prikkelbaarheid
- Evenwichtsproblemen - door aantasting van het zenuwstelsel
- Pijnlijke, rode tong (glossitis)
- Bleekheid of geelachtige huid
De zenuwschade bij een langdurig B12-tekort kan onomkeerbaar zijn. Vroege opsporing is daarom belangrijk.
Normaalwaarden vitamine B12
- Boven 300 pmol/L - normaal
- 150 tot 300 pmol/L - grijs gebied (mogelijk functioneel tekort)
- Onder 150 pmol/L - deficientie
Bij waarden in het grijze gebied kan een aanvullende test op methylmalonzuur (MMA) of homocysteïne uitsluitsel geven over een functioneel tekort.
Wie loopt risico op een vitamine B12 tekort?
- Vegetariers en veganisten - B12 komt vrijwel uitsluitend voor in dierlijke producten
- Ouderen (65+) - de opname van B12 uit voeding neemt af met de leeftijd
- Mensen met maag-darmproblemen - coeliakie, ziekte van Crohn, maagchirurgie
- Gebruikers van maagzuurremmers - langdurig gebruik (PPI's) vermindert B12-opname
- Metforminegebruikers - dit diabetesmedicijn kan B12-opname verminderen
- Mensen met pernicieuze anemie - auto-immuunaandoening die B12-opname blokkeert
Vitamine B12 aanvullen
- Voeding - vlees, vis, eieren, zuivel. Voor veganisten: verrijkte producten of supplementen.
- Supplementen - orale B12-supplementen (cyanocobalamine of methylcobalamine) zijn effectief bij milde tekorten
- Injecties - bij ernstige tekorten of opnameproblemen schrijft de arts B12-injecties voor
Veelgestelde vragen
Kan ik te veel vitamine B12 nemen?
Vitamine B12 is wateroplosbaar: een overschot wordt via je urine uitgescheiden. Toxiciteit door supplementen is vrijwel niet beschreven. Toch is het verstandig om te supplementeren op basis van een bewezen tekort.
Hoe lang duurt het om een B12-tekort te corrigeren?
Verbetering van bloedwaarden is vaak binnen 6-8 weken zichtbaar. Zenuwklachten kunnen langer duren om te herstellen (maanden) en zijn bij langdurig tekort soms niet volledig omkeerbaar.
Moet ik nuchter zijn voor een B12-test?
Nee, nuchter zijn is niet nodig voor het meten van vitamine B12. Supplementen hoef je niet te pauzeren voor de test, maar vermeld altijd of je B12-supplementen gebruikt.
Tags
Auteur