Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Bilirubine totaal: de twee vormen en wat een los verhoogde waarde betekent

Bilirubine ontstaat volgens de Britse leverrichtlijn van de BSG, de Britse vereniging van maag-darm-leverartsen, vooral bij de afbraak van rode bloedcellen. In die eerste vorm lost het niet op in water, en zo reist het met je bloed naar je lever. Je lever maakt er volgens de BSG een oplosbare, geconjugeerde vorm van, zodat je lichaam het kan uitscheiden.

Een verhoging van de onverwerkte vorm komt volgens de BSG meestal door afbraak van rode bloedcellen of door een tragere omzetting in de lever. Stijgt de verwerkte vorm, dan ligt de oorzaak volgens de BSG meestal bij een leverziekte of een afsluiting van de galwegen. Of je bilirubine te hoog is, laat alleen een bloedtest zien.

Unilabs hanteert voor iedereen van een maand tot 115 jaar 3 tot 20 µmol/l, zonder verschil tussen mannen en vrouwen. Welke van de twee vormen verhoogd is, laat een aparte meting van geconjugeerd bilirubine zien.

Beoordeling door arts inbegrepen

Bilirubine is de gele afbraakstof van rode bloedcellen, die de lever verwerkt en via de gal afvoert. Voor volwassenen hanteren Star-SHL en Certe een bovengrens van 24 µmol/l voor mannen en 19 voor vrouwen, Unilabs en Diagnostiek voor U 20 voor iedereen.

  • Totaal bilirubine is de som van een onverwerkte (indirecte) en een door de lever verwerkte (directe) vorm; een verhoogde onverwerkte vorm komt meestal door afbraak van rode bloedcellen of door het syndroom van Gilbert, een verhoogde verwerkte vorm meestal door een leverziekte of afgesloten galwegen.
  • Bij een los verhoogd bilirubine, met verder normale levertesten, adviseert de Britse vereniging van maag-darm-leverartsen (BSG) de levertesten nuchter te herhalen, met een volledig bloedbeeld en direct en indirect bilirubine; bij het syndroom van Gilbert stijgt totaal bilirubine dan verder.
  • De uitslag van een bilirubinetest hangt sterk af van de meetmethode, en daarom verschillen de grenswaarden per laboratorium.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
umol/l
2 29 umol/l
Referentiewaarden per groep, in umol/l
Man · 1–5 jaar 2–11 umol/l
2 11
Man · 6–12 jaar 3–16 umol/l
3 16
Man · 13–18 jaar 4–29 umol/l
4 29
Man · 19 jaar en ouder 4–24 umol/l
4 24
Vrouw · 1–5 jaar 2–10 umol/l
2 10
Vrouw · 6–12 jaar 3–16 umol/l
3 16
Vrouw · 13–18 jaar 3–22 umol/l
3 22
Vrouw · 19 jaar en ouder 3–19 umol/l
3 19
2 29 umol/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Bilirubine Totaal: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in umol/l
Star-shl · Man · 19 jaar en ouder 4–24 umol/l
4 24
Star-shl · Vrouw · 19 jaar en ouder 3–19 umol/l
3 19
Unilabs · Iedereen · 0–115 jaar 3–20 µmol/l
3 20
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 24 umol/L
24
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 19 umol/L
19
Diagnostiek voor U · Iedereen · 0 jaar en ouder 3–20 µmol/L
3 20
0 26,4 umol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Bilirubine Totaal: wat deze test meet

Een meting van totaal bilirubine telt volgens de BSG de ongeconjugeerde en de geconjugeerde vorm bij elkaar op, in micromol per liter (µmol/l). Daardoor stijgt het totaal volgens de BSG als een van beide vormen stijgt, en zie je aan het totaal alleen niet welke vorm dat is.

De geconjugeerde vorm heet in een uitslag ook direct bilirubine: Star-SHL noemt die bepaling "Bilirubine direct (geconjugeerd bilirubine of bilirubine esters)" en geeft er 0 tot 5 µmol/l voor. Volgens de BSG hoort het grootste deel van het meetbare bilirubine buiten de periode na de geboorte geconjugeerd te zijn, zelfs bij een ernstige leverziekte.

Bilirubine Totaal: waarom deze waarde ertoe doet

Bilirubine zegt volgens de BSG iets over hoe goed je lever werkt, net als albumine, een eiwit dat volgens de BSG alleen de lever maakt. Leverenzymen zeggen volgens de BSG vooral iets over de schade die op dat moment ontstaat.

Is buiten de periode na de geboorte het grootste deel van een verhoogd totaal ongeconjugeerd, dan is de oorzaak volgens de BSG vrijwel altijd het syndroom van Gilbert, tenzij er afbraak van rode bloedcellen is.

Bilirubine Totaal: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Volledig Metabool Onderzoek · €149,- · Whoop · €499,- · Whoop Heart Health · €629,- · Whoop Men's Health · €659,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Bilirubine Totaal: wanneer is meten zinvol?

Bilirubine hoort volgens de BSG bij het eerste bloedonderzoek naar een mogelijke leverziekte, samen met albumine, ALAT, alkalisch fosfatase en GGT, en een volledig bloedbeeld als dat in de laatste twaalf maanden niet is gedaan. MedlinePlus noemt ook het volgen van een bekende leverziekte en het zoeken naar een afsluiting van de galwegen als redenen voor de test.

Voor een bilirubinetest kan je arts volgens MedlinePlus vragen om een aantal uren nuchter te zijn.

Bilirubine Totaal: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Sommige medicijnen kunnen bilirubine volgens MedlinePlus verlagen, zoals antibiotica, de pil, slaapmiddelen en middelen tegen epileptische aanvallen, maar een lage waarde is volgens MedlinePlus meestal geen reden tot zorg. Unilabs geeft voor iedereen van een maand tot 115 jaar 3 µmol/l als ondergrens.

Hoge waarden

Een los verhoogd bilirubine komt volgens de BSG het vaakst door het syndroom van Gilbert, dat volgens de BSG 5 tot 8% van de bevolking treft. Bij iemand met bloedarmoede moet volgens de BSG ook afbraak van rode bloedcellen worden overwogen. Is het ongeconjugeerde bilirubine duidelijker verhoogd, boven 40 µmol/l, dan horen volgens de BSG zeldzamere oorzaken zoals het syndroom van Crigler-Najjar bij de afweging. Crigler-Najjar is volgens MedlinePlus Genetics een ernstiger aandoening dan het syndroom van Gilbert, waarbij beide kopieën van het gen UGT1A1 veranderd zijn.

Volgens MedlinePlus kan een teveel aan bilirubine je huid en oogwit geel kleuren, wat geelzucht heet. Komen daar donkere urine, kleikleurige ontlasting of buikpijn bij, dan noemt MedlinePlus hepatitis (een leverontsteking) en andere leverziekten als mogelijke oorzaken.

Bilirubine Totaal: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Bepaalde medicijnen

    Een laag bilirubine is meestal geen reden tot zorg, maar kan komen door medicijnen zoals antibiotica, de anticonceptiepil, slaapmiddelen en medicijnen tegen epileptische aanvallen.

Wat de waarde verhoogt

  • Syndroom van Gilbert

    De meest voorkomende oorzaak van een los verhoogd bilirubine is het syndroom van Gilbert, een erfelijke eigenschap die 5 tot 8 procent van de mensen heeft en die niet samengaat met leverziekte.

  • Afbraak van rode bloedcellen

    Bij afbraak van rode bloedcellen, zoals bij hemolytische bloedarmoede, en bij flinke blauwe plekken wordt een licht verhoogd bilirubine gevonden.

  • Leverziekte

    Een leverontsteking, schade aan het leverweefsel, langdurig alcoholgebruik of een vergiftiging door geneesmiddelen kan bilirubine verhogen.

  • Afgesloten galwegen

    Galstenen, een tumor van de galwegen of alvleesklierkanker die de afvoer van gal blokkeert, kan bilirubine verhogen.

  • Flinke inspanning

    Na flinke inspanning kan bilirubine hoger worden.

Bilirubine Totaal: leefstijl en deze waarde

Een verhoogde bilirubinewaarde is iets voor een gesprek met je huisarts. Bij een los verhoogde waarde adviseert de BSG een herhaling op een nuchter bloedmonster, met een volledig bloedbeeld en direct en indirect bilirubine apart; bij het syndroom van Gilbert hoort het totaal dan verder te stijgen, zonder tekenen van bloedarmoede. Is er wel bloedarmoede, dan moet afbraak van rode bloedcellen volgens de BSG worden uitgesloten met een meting van reticulocyten, LDH en haptoglobine.

Bilirubine Totaal: veelgestelde vragen

Is het syndroom van Gilbert gevaarlijk?

Nee, het syndroom van Gilbert gaat volgens de BSG niet samen met leverziekte of een slechte gezondheid, en iemand met het syndroom kan volgens de BSG volledig gerustgesteld worden. Volgens MedlinePlus Genetics is het een betrekkelijk milde aandoening waarbij de bilirubinewaarde schommelt.

Wat is direct bilirubine?

Direct bilirubine is de geconjugeerde vorm, het deel van het bilirubine dat de lever al heeft verwerkt: Star-SHL noemt de bepaling "Bilirubine direct (geconjugeerd bilirubine of bilirubine esters)" en geeft 0 tot 5 µmol/l. Een verhoogd geconjugeerd bilirubine komt volgens de BSG meestal door een leverziekte of een afsluiting van de galwegen.

Kan bilirubine ook in de urine gemeten worden?

Ja, bilirubine wordt volgens MedlinePlus meestal in het bloed gemeten, maar het kan ook in de urine worden getest.

Bilirubine Totaal: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, Bilirubin Blood Test, U.S. National Library of Medicine, geraadpleegd 2026-10-13 (opgehaald 2026) medlineplus.gov
  7. Newsome PN, et al. Guidelines on the management of abnormal liver blood tests. Gut 2018;67(1):6-19. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. NVKC, Alles over testen: Bilirubine, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-13 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Heart Health

Een bloedonderzoek met 46 biomarkers voor hartgezondheid, geïnspireerd op het WHOOP Heart Health Panel — een geavanceerde blik op cholesterol, lipoproteïnen, ontsteking en nierfunctie.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Cystatine C Urinezuur Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€629,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Bilirubine Totaal

€7,-