Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Auto-immuun

SMA-antistoffen: wat de titer en de meetmethode over je uitslag zeggen

SMA-antistoffen zijn auto-antistoffen tegen bepaalde eiwitten uit glad spierweefsel, de spierlaag aan de binnenkant van onder meer je darmen, maag en bloedvaten, en volgens MedlinePlus zitten die eiwitten ook in grote hoeveelheden in levercellen. Auto-antistoffen zijn antistoffen die het afweersysteem per vergissing richt tegen gezonde cellen en organen van het eigen lichaam in plaats van tegen virussen en bacteriën.

Zitten er SMA-antistoffen in je bloed, dan kan dat volgens de NVKC wijzen op chronische auto-immuunhepatitis, een leverontsteking door het eigen afweersysteem die tot littekens in de lever kan leiden, maar de antistoffen kunnen volgens de NVKC ook bij andere leverziekten voorkomen. Of je ze hebt, laat alleen een bloedtest zien.

Diagnostiek voor U geeft de uitslag als titer en noemt een titer onder 20 negatief, en Unilabs vermeldt 'n.aant.', niet aantoonbaar, als referentiewaarde.

Beoordeling door arts inbegrepen

SMA zijn antistoffen die het eigen afweersysteem maakt tegen glad spierweefsel, het spierweefsel in onder meer de darmen. Normaal is de uitslag negatief; Diagnostiek voor U rekent een titer onder 20 als negatief.

  • Een positieve uitslag voor antistoffen tegen glad spierweefsel is volgens de NVKC nog geen bewijs voor auto-immuunhepatitis, een leverontsteking door het eigen afweersysteem; samen met een vastgestelde leverontsteking is het wel een sterke aanwijzing.
  • Bij volwassenen geldt volgens de Europese leverrichtlijn van 2015 (EASL) een titer van antistoffen tegen glad spierweefsel van 1:40 of hoger, gemeten met immunofluorescentie, als betekenisvol.
  • Een negatieve uitslag voor antistoffen tegen glad spierweefsel sluit auto-immuunhepatitis niet uit: bij sommige patiënten kunnen de antistoffen volgens EASL pas maanden later in het ziekteverloop positief worden.

Glad Spierweefsel (SMA): wat deze test meet

De SMA-test kijkt of er antistoffen tegen glad spierweefsel in je serum zitten, en een positieve uitslag kan een titer krijgen: volgens de Europese leverrichtlijn van EASL uit 2015 hoort een positief serum te worden verdund tot de antistoffen niet meer zichtbaar zijn. Unilabs en Certe vermelden indirecte immunofluorescentie als methode, en volgens EASL hoort die test te gebeuren op vers ingevroren weefsel van knaagdieren, meestal nier, lever en maag.

Volgens EASL blijft immunofluorescentie beter dan ELISA, een andere labmethode, omdat actine niet het enige doelwit van deze antistoffen is, en daardoor kan ELISA de diagnose in ongeveer 20% van de gevallen missen.

Glad Spierweefsel (SMA): waarom deze waarde ertoe doet

SMA-antistoffen en ANA (antistoffen tegen de celkern) zijn volgens EASL allebei markers van type 1 auto-immuunhepatitis, maar geen van beide is specifiek voor die ziekte. Zitten SMA-antistoffen en ANA samen in hetzelfde serum, dan maakt dat de diagnose auto-immuunhepatitis volgens EASL sterker. Voor antistoffen tegen glad spierweefsel bestaat volgens het UMC Utrecht geen internationale standaard.

Glad Spierweefsel (SMA): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Glad Spierweefsel (SMA): wanneer is meten zinvol?

Een SMA-test volgt volgens MedlinePlus meestal op leverfunctietests die laten zien dat je lever mogelijk beschadigd is. Auto-immuunhepatitis geeft in een vroeg stadium volgens MedlinePlus mogelijk nog geen klachten, en dan kan een afwijkende uitslag van een routinebloedtest de reden voor een SMA-test zijn.

Glad Spierweefsel (SMA): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een negatieve SMA-uitslag is de verwachte uitslag, en bij Diagnostiek voor U is dat een titer onder 20. Vinden de tests op SMA, ANA en LKM-1-antistoffen samen geen auto-antistoffen, dan heb je volgens MedlinePlus meestal geen auto-immuunhepatitis, al sluit dat de ziekte niet helemaal uit. LKM-1-antistoffen zijn volgens MedlinePlus auto-antistoffen tegen een eiwit dat vooral in levercellen zit.

Hoge waarden

Hoge SMA-waarden passen volgens MedlinePlus vaak bij type 1 auto-immuunhepatitis, maar de test alleen kan die diagnose niet stellen. Volgens het UMC Utrecht worden antistoffen tegen glad spierweefsel ook gezien bij acute virale hepatitis, bij primaire biliaire cholangitis, volgens MedlinePlus een auto-immuunziekte die de galwegen in de lever beschadigt, en bij gebruik van geneesmiddelen en alcohol.

Klachten van auto-immuunhepatitis die MedlinePlus noemt, zijn vermoeidheid, geelzucht, pijn boven in de buik, gewrichtspijn, misselijkheid, huidafwijkingen zoals uitslag of acne, minder eetlust, donkere urine en lichte ontlasting.

Glad Spierweefsel (SMA): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verhoogt

  • Auto-immuunhepatitis

    Bij ongeveer 80 procent van de mensen met auto-immuunhepatitis, een leverontsteking door het eigen afweersysteem, worden antistoffen tegen glad spierweefsel gevonden.

  • Andere leverziekten

    Antistoffen tegen glad spierweefsel kunnen ook voorkomen bij andere vormen van leverziekte.

  • Andere auto-immuunziekten

    Antistoffen tegen glad spierweefsel worden ook bij andere auto-immuunziekten gevonden, en daardoor zijn ze niet specifiek voor auto-immuunhepatitis.

  • Gezonde mensen, meestal tijdelijk

    Bij minder dan 3 procent van gezonde mensen kunnen antistoffen tegen glad spierweefsel aanwezig zijn, meestal tijdelijk.

Glad Spierweefsel (SMA): leefstijl en deze waarde

Een positieve SMA-uitslag bespreek je met je huisarts. De diagnose auto-immuunhepatitis vraagt volgens MedlinePlus de uitslagen van meerdere tests, en bij hoge SMA- en ANA-waarden soms een leverbiopt, waarbij een klein stukje leverweefsel wordt onderzocht. Een vroege diagnose en behandeling kunnen volgens MedlinePlus de kans op levercirrose verkleinen.

Glad Spierweefsel (SMA): veelgestelde vragen

Wat is F-actine?

F-actine is volgens MedlinePlus een eiwit in de lever en in andere weefsels van het lichaam, en één type SMA-antistoffen richt zich tegen dat eiwit. Bij auto-immuunhepatitis zijn antistoffen tegen glad spierweefsel volgens het UMC Utrecht veelal tegen F-actine gericht, en EASL meldt antistoffen tegen actine bij 41% van de patiënten.

Is een SMA-titer van 1:40 betekenisvol?

Ja, bij volwassenen telt een SMA-titer van 1:40 of hoger, gemeten met immunofluorescentie, volgens de Europese leverrichtlijn van EASL als betekenisvol. Bij kinderen ondersteunt volgens EASL al een titer van 1:20 de diagnose sterk, samen met andere bevindingen die bij auto-immuunhepatitis passen.

Kan SMA licht verhoogd zijn bij de ziekte van Pfeiffer?

Ja, licht verhoogde SMA-waarden kunnen volgens MedlinePlus een teken zijn van de ziekte van Pfeiffer (infectieuze mononucleose), en ook van hepatitis C en bepaalde vormen van kanker.

Glad Spierweefsel (SMA): bronnen

  1. NVKC, Alles over testen: Anti-gladde spier, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Glad Spierweefsel (SMA)

€81,-