Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Nieren

Kreatinine: hoe je nieren deze afvalstof uit je bloed halen en wat je uitslag zegt

Je nieren maken je bloed schoon met filters, en een van de afvalstoffen die ze eruit halen is kreatinine, het restproduct van kreatine dat je spieren voor hun energie gebruiken. Wat je nieren uitfilteren, plas je daarna uit.

Filteren je nieren minder goed, dan blijven er volgens Thuisarts te veel afvalstoffen in je bloed, terwijl je van beginnende nierschade vaak zelf nog niets merkt. Hoeveel kreatinine er in je bloed zit, zie je alleen in een bloedtest.

Unilabs geeft voor mannen van 19 tot 50 jaar 61 tot 113 µmol/l en voor vrouwen van 19 tot 50 jaar 48 tot 91 µmol/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

Kreatinine is een afvalstof uit de spieren die de nieren uit het bloed filteren en met de urine afvoeren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de vier laboratoria op 90 of 91 µmol/l voor vrouwen en tussen 104 en 113 µmol/l voor mannen.

  • Kreatinine hangt af van de spiermassa: mannen hebben daardoor meestal hogere waarden dan vrouwen en kinderen.
  • Uit kreatinine, leeftijd en geslacht wordt de eGFR berekend, een schatting van hoe goed de nieren filteren; volgens de Britse NICE-richtlijn wordt een eGFR onder 60 bij een volwassene die niet eerder is getest binnen 2 weken herhaald.
  • De Britse NICE-richtlijn raadt aan in de 12 uur voor een kreatininetest geen vlees te eten.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
umol/l
38 149 umol/l
Referentiewaarden per groep, in umol/l
Man · 6–12 jaar 38–63 umol/l
38 63
Man · 13–18 jaar 48–101 umol/l
48 101
Man · 19–50 jaar 61–113 umol/l
61 113
Man · 51–65 jaar 61–120 umol/l
61 120
Man · 66–80 jaar 62–134 umol/l
62 134
Man · 81 jaar en ouder 65–149 umol/l
65 149
Vrouw · 6–12 jaar 38–65 umol/l
38 65
Vrouw · 13–18 jaar 46–83 umol/l
46 83
Vrouw · 19–50 jaar 48–91 umol/l
48 91
Vrouw · 51–65 jaar 48–99 umol/l
48 99
Vrouw · 66–80 jaar 48–113 umol/l
48 113
Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 umol/l
49 132
38 149 umol/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Kreatinine: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in umol/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 61–113 µmol/l
61 113
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 46–91 µmol/l
46 91
Star-shl · Man · 51–65 jaar 61–120 µmol/l
61 120
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 48–99 µmol/l
48 99
Star-shl · Man · 66–80 jaar 62–134 µmol/l
62 134
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 48–113 µmol/l
48 113
Star-shl · Man · 81 jaar en ouder 65–149 µmol/l
65 149
Star-shl · Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 µmol/l
49 132
Unilabs · Man · 19–50 jaar 61–113 µmol/l
61 113
Unilabs · Vrouw · 19–50 jaar 48–91 µmol/l
48 91
Unilabs · Man · 51–65 jaar 61–120 µmol/l
61 120
Unilabs · Vrouw · 51–65 jaar 48–99 µmol/l
48 99
Unilabs · Man · 66–80 jaar 62–134 µmol/l
62 134
Unilabs · Vrouw · 66–80 jaar 48–113 µmol/l
48 113
Unilabs · Man · 81 jaar en ouder 65–149 µmol/l
65 149
Unilabs · Vrouw · 81 jaar en ouder 49–132 µmol/l
49 132
Certe · Man · 18 jaar en ouder 50–110 umol/L
50 110
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder 50–90 umol/L
50 90
Diagnostiek voor U · Man · 17 jaar en ouder 64–104 µmol/L
64 104
Diagnostiek voor U · Vrouw · 17 jaar en ouder 49–90 µmol/L
49 90
0 163,9 umol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Kreatinine: wat deze test meet

De kreatininetest meet hoeveel kreatinine er in je bloed zit, in micromol per liter (µmol/l). Uit die waarde, je leeftijd en je geslacht wordt volgens de NVKC de eGFR berekend, een schatting van hoe goed je nieren filteren.

Kreatinine: waarom deze waarde ertoe doet

Kreatinine geeft volgens de NVKC inzicht in de werking van je nieren, en nierschade kan volgens Thuisarts komen door onder meer hoge bloeddruk, diabetes, roken en slagaderverkalking. Volgens Thuisarts geldt: hoe meer van zulke oorzaken, hoe groter de kans op schade aan bloedvaten en nieren.

Kreatinine: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Nierfunctie · €69,- · Uitgebreide Gezondheidscheck · €259,- · Volledig Metabool Onderzoek · €149,- · Whoop · €499,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Kreatinine: zo bereid je je voor

  1. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

Kreatinine: wanneer is meten zinvol?

Kreatinine kan nierschade laten zien voordat je die merkt: volgens Thuisarts merk je beginnende nierschade vaak zelf nog niet, terwijl die in je bloed al te zien kan zijn aan te veel afvalstoffen. Bij mensen met nierschade worden de nieren volgens Thuisarts minstens één keer per jaar gecontroleerd met bloedonderzoek en/of urineonderzoek.

Kreatinine: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Volgens de NVKC is een lage kreatinine meestal geen reden voor ongerustheid. Neemt je spiermassa af, bijvoorbeeld door bedlegerigheid of ouderdom, dan daalt volgens de NVKC ook je kreatinine.

Hoge waarden

Een hoge kreatinine kan wijzen op nierschade, en bij ernstige nierschade kun je volgens Thuisarts een of meer van deze klachten krijgen: jeuk, misselijkheid, minder zin in eten, hoofdpijn, moeheid, en slecht of juist veel slapen. Ook kun je dan vocht vasthouden, bijvoorbeeld in je benen.

Kreatinine: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Weinig spiermassa

    Bij minder spiermassa, zoals bij lang in bed liggen, na een amputatie of op hoge leeftijd, daalt kreatinine; een lage waarde is meestal geen reden tot zorg.

  • Zwangerschap

    Tijdens de zwangerschap kan kreatinine iets lager zijn.

Wat de waarde verhoogt

  • Minder goed werkende nieren

    Een nierontsteking, schade aan de nieren door een giftige stof of een geneesmiddel, een auto-immuunziekte, of een belemmerde urineafvoer door prostaatziekte of nierstenen kan kreatinine verhogen.

  • Minder bloed naar de nieren

    Uitdroging, hartfalen of shock verminderen de doorbloeding van de nieren, en dat kan kreatinine verhogen.

  • Veel spiermassa of spierschade

    Hoeveel kreatinine het lichaam maakt hangt af van lengte en spiermassa, en spierschade, bijvoorbeeld door een ongeluk, verhoogt kreatinine tijdelijk.

  • Vlees, creatine of testosteron

    Creatinesupplementen, veel vlees en testosteron kunnen kreatinine verhogen zonder dat de nieren slechter werken; in één onderzoek bij gezonde volwassen mannen steeg kreatinine binnen 1,5 tot 3,5 uur na 225 gram gekookt vlees met 52 procent, en de stijging hield tot 24 uur aan.

  • Het antibioticum trimethoprim

    Trimethoprim remt de uitscheiding van kreatinine door de nieren, waardoor kreatinine stijgt terwijl de nierfiltratie gelijk blijft.

Kreatinine: leefstijl en deze waarde

Met een verhoogde kreatinine kun je bij je huisarts terecht. Bewegen verlaagt volgens Thuisarts de bloeddruk, helpt tegen overgewicht en maakt de kans op diabetes kleiner, en volgens Thuisarts is dat allemaal goed voor je nieren.

Kreatinine: veelgestelde vragen

Merk je het als je nieren minder goed werken?

Vaak niet: beginnende nierschade merk je volgens Thuisarts vaak zelf nog niet, terwijl je bloed dan al te veel afvalstoffen zoals kreatinine kan bevatten.

Wat is de eGFR op een kreatinine-uitslag?

De eGFR op een kreatinine-uitslag is een schatting van hoe goed je nieren filteren, berekend uit je kreatinine, je leeftijd en je geslacht, zoals de NVKC beschrijft. Star-SHL rekent de eGFR vanaf 18 jaar automatisch uit.

Wat doen je nieren behalve kreatinine uitfilteren?

Naast het uitfilteren van afvalstoffen zoals kreatinine maken je nieren volgens Thuisarts hormonen, regelen ze het vocht en zout in je lichaam en regelen ze je bloeddruk.

Kreatinine: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: Kreatinine, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-12 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. Jiang R, et al. Overview of pseudo-acute kidney injury. Ren Fail 2026;48(1):2650028. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Delanaye P, et al. Trimethoprim, creatinine and creatinine-based equations. Nephron Clin Pract 2011;119(3):c187-193. (opgehaald 2026) pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Gezondheidscheck

Uitgebreide Gezondheidscheck

Compleet bloedonderzoek: bloedbeeld, schildklier, vitaminen, totaal cholesterol, lever, nier en HbA1c.

Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Vitamine B12 Vitamine D (25-OH) Ferritine HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Leverfunctietest Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Klein Bloedbeeld LDL/HDL-ratio
€259,-
Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Kreatinine

€7,-