Niedobór witaminy D: objawy, przyczyny i jak go zbadać

Niedobór witaminy D to jeden z najczęstszych niedoborów w Holandii. Ograniczona liczba godzin słonecznych, zwłaszcza zimą, sprawia, że duża część populacji ma zbyt niski poziom witaminy D. Ten artykuł jest częścią naszego przewodnika o niedoborze witamin i jego objawach. Poniżej przeczytasz, jakie są objawy niedoboru witaminy D i jak go zbadać.

Dlaczego witamina D jest ważna?

Witamina D jest w zasadzie hormonem i odgrywa rolę w takich procesach jak:

• Wchłanianie wapnia i zdrowie kości (profilaktyka osteoporozy)
• Funkcjonowanie układu odpornościowego
• Praca mięśni
• Nastrój i zdrowie psychiczne
• Podział komórek i wzrost tkanek

Objawy niedoboru witaminy D

Objawy niedoboru witaminy D są często subtelne i nie zawsze są rozpoznawane. Częste dolegliwości to utrzymujące się zmęczenie, bóle mięśni i kości oraz obniżony nastrój. Ponieważ te dolegliwości są niespecyficzne, bez badania krwi nie dają pewności.

• Zmęczenie – jedna z najczęstszych dolegliwości. Zmęczenie może też wskazywać na niedobór witaminy B12.
• Osłabienie lub bóle mięśni – zwłaszcza nóg i pleców
• Bóle kości – rozlany ból, zwłaszcza pleców, bioder i nóg
• Obniżony nastrój – witamina D wpływa na produkcję serotoniny
• Częste infekcje – obniżona odporność
• Wolne gojenie się ran
• Wypadanie włosów – przy ciężkich niedoborach

Normy witaminy D (nmol/L)

• Powyżej 75 nmol/L – poziom optymalny
• 50 do 75 nmol/L – poziom wystarczający
• 30 do 50 nmol/L – poziom niewystarczający (insuficjencja)
• Poniżej 30 nmol/L – deficyt (niedobór)

Kto jest narażony na niedobór witaminy D?

• Każdy mieszkaniec Holandii – od października do kwietnia światło słoneczne nie wystarcza do produkcji witaminy D
• Osoby o ciemnej karnacji – melanina zmniejsza produkcję witaminy D w skórze
• Osoby starsze – skóra z wiekiem coraz mniej wydajnie wytwarza witaminę D
• Osoby rzadko przebywające na zewnątrz – osoby pracujące zdalnie, pracownicy biurowi
• Osoby z nadwagą – witamina D jest magazynowana w tkance tłuszczowej i jest mniej dostępna
• Kobiety zakrywające skórę

Długotrwały niedobór nie jest niegroźny. Przeczytaj więcej o tym, jak groźny jest niedobór witaminy D i jakie ma skutki.

Jak uzupełnić niedobór witaminy D

• Światło słoneczne – 15 do 30 minut dziennie latem (odsłonięte ramiona i twarz, bez kremu z filtrem). W holenderską zimę to za mało.
• Dieta – tłuste ryby, jajka, wzbogacane produkty mleczne. Sama dieta rzadko wystarcza.
• Suplementy – holenderska Rada Zdrowia (Gezondheidsraad) zaleca 10 µg dziennie dla dorosłych do 70. roku życia i 20 µg dziennie po 70. roku życia. Przeczytaj też, ile witaminy D dziennie potrzebujesz. Przy potwierdzonym niedoborze lekarz może zalecić wyższą dawkę.

Często zadawane pytania

Kiedy najlepiej zbadać poziom witaminy D?

Pod koniec zimy (luty i marzec) poziom witaminy D jest najniższy. To najbardziej miarodajny moment na badanie. Po lecie poziom jest najwyższy.

Czy mogę przyjąć za dużo witaminy D?

Ze światła słonecznego i diety – nie. Przy suplementach przedawkowanie jest możliwe przy bardzo wysokich dawkach (długotrwale powyżej 100 µg dziennie). Trzymaj się zaleceń lekarza i kontroluj swój poziom.

Czy solarium pomaga w produkcji witaminy D?

Solaria emitują głównie promieniowanie UVA, podczas gdy skóra potrzebuje UVB do produkcji witaminy D. Dlatego nie są zalecane jako źródło witaminy D, a dodatkowo zwiększają ryzyko raka skóry.

Chcesz zmierzyć poziom witaminy D? Sprawdź swoją wartość biomarkera witamina D (25-OH) lub skomponuj własne badanie krwi. Każdy wynik badania krwi w Vitalcheck zawiera profesjonalną ocenę lekarza wpisanego do holenderskiego rejestru BIG. Wynik badania krwi to nie diagnoza: dolegliwości i decyzje dotyczące leczenia zawsze omawiaj ze swoim lekarzem rodzinnym.

Źródła

• Gezondheidsraad (holenderska Rada Zdrowia). Normy żywieniowe dla witamin i minerałów. 2018.
• RIVM. Maksymalnie jedna czwarta populacji Holandii ma zimą niedobór witaminy D. 2023.
• Thuisarts.nl / NHG. Witamina D. Dostęp: 2026.