Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

Beoordeling door arts inbegrepen

Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Hart en Vaten

HDL-cholesterol-waarde: wat zegt het over jouw vaatbescherming?

HDL-cholesterol is een hoeksteen van cardiovasculaire gezondheidsscreening. Regelmatige controle helpt de beschermende factoren van uw hart te beoordelen en preventieve actie te begeleiden.

Referentiewaarden

Man
mmol/l
Laag > 1 Normaal
Vrouw
mmol/l
Laag > 1.3 Normaal

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Wat het meet

Deze test meet de concentratie HDL-cholesterol (high-density lipoproteïne) in je bloed, uitgedrukt in mmol/L. De wenselijke waarde is voor mannen boven 1,0 mmol/L en voor vrouwen boven 1,3 mmol/L. Het verschil komt doordat oestrogeen het HDL verhoogt — na de menopauze daalt het HDL bij vrouwen.

HDL wordt bepaald als onderdeel van een lipidenprofiel. De totaal cholesterol/HDL-ratio is klinisch vaak informatiever dan het absolute HDL-getal. Een ratio onder 5 is wenselijk, onder 4 is optimaal.

Waarom het belangrijk is

HDL heeft een actieve beschermende functie: het haalt overtollig cholesterol weg uit de vatwanden en transporteert het naar de lever. Dit proces heet reverse cholesterol transport en tegengaat het proces van aderverkalking. Een laag HDL is een onafhankelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten, zelfs als het LDL normaal is.

Een laag HDL wordt vaak gezien bij metabole risicofactoren: overgewicht, weinig beweging, roken, insulineresistentie en diabetes type 2. Het is daarmee een marker van de algehele metabole gezondheid.

Wanneer testen

HDL wordt standaard meegenomen in een lipidenprofiel. Het is zinvol bij risicobeoordeling voor hart- en vaatziekten, bij overgewicht, diabetes, het metaboolsyndroom, en bij het monitoren van statinegebruik. Nuchter zijn (10–12 uur) wordt aangeraden als triglyceriden ook worden gemeten.

Symptomen

Lage waarden

Een laag HDL (mannen < 1,0, vrouwen < 1,3 mmol/L) geeft zelf geen klachten maar verhoogt het cardiovasculaire risico. Het wordt vaak gezien bij overgewicht, een sedentaire leefstijl, roken en insulineresistentie.

Hoge waarden

Een hoog HDL (boven 1,5 mmol/L) is over het algemeen gunstig. Bij zeer hoge waarden (boven 2,5 mmol/L) is er in zeldzame gevallen sprake van een genetische variant die het HDL minder functioneel maakt, maar voor de meeste mensen geldt: hoe hoger het HDL, hoe beter.

Aanbevelingen

Man

Bij laag

Laag HDL verhoogt cardiovasculair risico. Overweeg meer beweging en gezonde vetten.

Bij hoog

Hoog HDL is beschermend en gunstig voor hartgezondheid.

Vrouw

Bij laag

Laag HDL verhoogt cardiovasculair risico. Overweeg meer beweging en gezonde vetten.

Bij hoog

Hoog HDL is beschermend en gunstig voor hartgezondheid.

Leefstijltips

Regelmatige aerobe beweging is de meest effectieve manier om HDL te verhogen — al dertig minuten matige inspanning per dag kan verschil maken. Stoppen met roken verhoogt het HDL gemiddeld met 5–10%. Gewichtsverlies bij overgewicht heeft eveneens een positief effect.

Voedingsgewijs helpen onverzadigde vetten (olijfolie, noten, avocado, vette vis) het HDL te ondersteunen. Transvetten verlagen het HDL en moeten vermeden worden. Matig alcoholgebruik lijkt het HDL licht te verhogen, maar dit weegt niet op tegen de risico's van alcohol.

Veelgestelde vragen

Wat is een normaal HDL-cholesterol?
De wenselijke waarde is voor mannen boven 1,0 mmol/L en voor vrouwen boven 1,3 mmol/L. Een HDL boven 1,5 mmol/L wordt als beschermend beschouwd.
Waarom is HDL het "goede" cholesterol?
HDL transporteert overtollig cholesterol uit de bloedvatwanden terug naar de lever, waar het wordt afgebroken. Dit tegengaat het proces van aderverkalking (atherosclerose) en verlaagt het risico op hart- en vaatziekten.
Hoe verhoog ik mijn HDL?
De meest effectieve maatregelen zijn regelmatige aerobe beweging, stoppen met roken en afvallen bij overgewicht. Voedingsgewijs helpen onverzadigde vetten (olijfolie, noten, vette vis). Er zijn geen effectieve medicijnen specifiek voor het verhogen van HDL.
Moet ik nuchter zijn voor een HDL-test?
HDL wordt op zichzelf niet sterk beïnvloed door voedselinname. Maar omdat het meestal als onderdeel van een lipidenprofiel wordt gemeten (inclusief triglyceriden), wordt nuchter zijn (10–12 uur) aangeraden.
Wat is de cholesterol/HDL-ratio?
Dit is je totale cholesterol gedeeld door je HDL. Een ratio onder 5 is wenselijk, onder 4 is optimaal. Deze ratio geeft een beter beeld van je cardiovasculaire risico dan het totale cholesterol of HDL afzonderlijk.
Kan HDL te hoog zijn?
In de meeste gevallen is een hoog HDL gunstig. Bij zeer hoge waarden (boven 2,5 mmol/L) kan in zeldzame gevallen een genetische variant spelen die het HDL minder functioneel maakt, maar dit is uitzonderlijk.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.