Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

LDL-cholesterol: wat de waarde zegt en welke streefwaarde bij welk risico hoort

Volgens de NVKC reist cholesterol in het bloed mee in vetbolletjes, de lipoproteïnen, en een daarvan, het LDL-deeltje, vervoert cholesterol naar de verschillende weefsels en organen van je lichaam. Het cholesterol in dat deeltje heet LDL-cholesterol.

Te veel LDL-cholesterol zorgt er volgens de NVKC voor dat cholesterol zich afzet op de wanden van de bloedvaten, en LDL-cholesterol wordt volgens de NVKC ook wel het slechte cholesterol genoemd. Een hoog cholesterol is volgens Thuisarts geen ziekte en geeft geen klachten, zodat alleen een bloedtest de hoogte van je LDL laat zien.

Een LDL-cholesterol onder 3,0 mmol/l is volgens de NVKC de streefwaarde.

De route van LDL Cholesterol door het lichaam
  1. Lever

    Geeft cholesterol af aan het bloed.

  2. LDL, het pakketje

    Cholesterol lost niet op in bloed en reist daarom verpakt. De test telt wat er in deze pakketjes zit.

  3. De cellen

    Nemen op wat ze nodig hebben om hun wand te bouwen en hormonen te maken.

  4. Wat de cellen niet opnemen, blijft in het bloed

  5. Vaatwand

    Het teveel dringt de wand binnen, hoopt zich over jaren op en vernauwt de slagader. Dat kan eindigen in een hartaanval of beroerte.

Algemene streefwaarde onder 3 mmol/l

Beoordeling door arts inbegrepen

LDL-cholesterol is het cholesterol in de LDL-deeltjes, die cholesterol naar de weefsels en organen vervoeren. Verhoogde concentraties laten volgens de NVKC cholesterol afzetten op de vaatwand, wat kan leiden tot hart- en vaatziekten.

  • De NVKC noemt als streefwaarde voor LDL-cholesterol kleiner dan 3,0 mmol/l; Thuisarts noemt onder de 2,6 bij een groot risico op hart- en vaatziekten en onder de 1,8 bij een heel groot risico meestal goed.
  • Voor LDL-cholesterol hanteert Unilabs 0 tot 4,5 mmol/l, Diagnostiek voor U een streefwaarde onder 2,6 mmol/L boven 18 jaar, Star-SHL 0 tot 2,5 mmol/l (bron NHG).
  • Een hoog LDL-cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mmol/l
Uitslag Waarde (mmol/l)
Onder de streefwaarde < 3
Boven de streefwaarde 3–5
Sterk verhoogd ≥ 5

Er bestaat geen enkele "normale" LDL-waarde: welke waarde voor u wenselijk is, hangt af van uw totale risico op hart- en vaatziekten. De grens van 3,0 mmol/l is de algemene streefwaarde van de NVKC. Zodra er een behandelindicatie is, hanteert de NHG-Standaard CVRM een lagere streefwaarde: < 2,6 mmol/l, en < 1,8 mmol/l bij een doorgemaakte hart- of vaatziekte tot en met 70 jaar. Voor mensen met een laag tot matig verhoogd risico noemt de richtlijn juist géén streefwaarde en volstaat leefstijladvies. Boven 5,0 mmol/l adviseert het NHG familiaire dyslipidemie te overwegen. Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Bron: NHG Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

LDL Cholesterol: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 2,5 mmol/l bij Star-shl tot 4,5 mmol/l bij Unilabs.

Referentiewaarden per groep, in mmol/l
Star-shl · Iedereen · een grens, geen bereik · Bron: NHG cardiovasculair risicomanagement < 2,5 mmol/l
2,5
Unilabs · Iedereen 0,0–4,5 mmol/l
0 4,5
Diagnostiek voor U · Iedereen · 19 jaar en ouder · een grens, geen bereik · streefwaarde < 2,6 mmol/L
2,6
Diagnostiek voor U · Iedereen · een grens, geen bereik · hoog-risicogroepen < 1,8 mmol/L
1,8
0 4,95 mmol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

LDL Cholesterol: wat deze test meet

Een LDL-cholesteroluitslag geeft in mmol/l hoeveel cholesterol er in de LDL-deeltjes in je bloed zit. Star-SHL kent voor LDL twee codes: BC26 als het wordt berekend binnen de lipidengroep, en LDLD als het wordt gemeten.

LDL Cholesterol: waarom deze waarde ertoe doet

LDL-cholesterol doet ertoe omdat het volgens de NVKC van alle vormen van cholesterol wordt gezien als de belangrijkste risicofactor voor hart- en vaatziekten.

LDL Cholesterol: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
Lipiden · €73,- · Basis Gezondheidscheck · €104,- · InsideTracker Heart Health · €129,- · InsideTracker Metabolism · €169,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

LDL Cholesterol: zo bereid je je voor

Voor deze bepalingen hoef je niets speciaals te doen.

  1. Nuchter zijn hoeft niet

    Goed om te weten

    Voor deze waarden maakt eten vooraf weinig uit. Je mag gewoon ontbijten.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

LDL Cholesterol: wanneer is meten zinvol?

Een LDL-cholesteroltest wordt volgens de NVKC gedaan om het risico op hart- en vaatziekten in te schatten, en meestal samen met het totaal cholesterol aangevraagd.

LDL Cholesterol: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een LDL onder de 2,6 noemt Thuisarts meestal goed bij een groot risico op een ziekte aan hart en bloedvaten, en onder de 1,8 bij een heel groot risico; een andere betekenis van een lage LDL noemen de gelezen bronnen niet.

Hoge waarden

Een hoge LDL merk je volgens Thuisarts niet, want een hoog cholesterol geeft geen klachten; als het cholesterol jarenlang te hoog is, kunnen je bloedvaten volgens Thuisarts dicht gaan zitten, wat meestal langzaam gaat.

LDL Cholesterol: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Cholesterolverlagende medicijnen, zoals statines

    Als leefstijlveranderingen de LDL niet genoeg verlagen, kunnen cholesterolverlagende medicijnen, waaronder statines, nodig zijn.

  • Afvallen bij overgewicht

    Bij overgewicht kan afvallen helpen om de hoeveelheid LDL-cholesterol in het bloed te verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Verzadigd vet en cholesterol in de voeding

    Verzadigd vet en cholesterol in de voeding die u eet laten de LDL-cholesterol in het bloed stijgen.

  • Overgewicht

    Overgewicht heeft de neiging de LDL te verhogen en het HDL te verlagen.

  • Erfelijk hoog cholesterol (familiaire hypercholesterolemie)

    Hoog cholesterol kan in de familie voorkomen; familiaire hypercholesterolemie is een erfelijke vorm van hoog cholesterol.

  • Bepaalde medicijnen, zoals steroïden

    Bepaalde medicijnen, waaronder steroïden, sommige bloeddrukmedicijnen en hiv-medicijnen, kunnen de LDL verhogen.

  • Chronische nierziekte, diabetes of hiv

    Ziekten zoals chronische nierziekte, diabetes en hiv kunnen een hogere LDL veroorzaken.

LDL Cholesterol: leefstijl en deze waarde

Je LDL-cholesterol kan volgens Thuisarts lager worden door te stoppen met roken, gezond te eten en drinken en genoeg te bewegen; soms zijn ook medicijnen nodig. Een verhoogde LDL bespreek je met je huisarts.

LDL Cholesterol: veelgestelde vragen

Is de streefwaarde voor LDL voor iedereen gelijk?

Nee, de streefwaarde voor LDL-cholesterol hangt volgens Thuisarts af van het risico op een ziekte aan hart en bloedvaten: onder de 3 is meestal goed bij gezonde mensen zonder medicijnen, onder de 2,6 bij een groot risico en onder de 1,8 bij een heel groot risico.

LDL Cholesterol: bronnen

  1. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. Alles over testen. Over AFP: "De referentiewaarden kunnen verschillen tussen laboratoria, afhankelijk van de methode. Ga daarom uitsluitend af op de referentiewaarden van het laboratorium dat het onderzoek heeft uitgevoerd en interpreteer nooit AFP-uitslagen van verschillende laboratoria door elkaar." Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  2. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Praktische handleiding, 2024. Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  3. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  4. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. MedlinePlus, LDL: The "Bad" Cholesterol, medlineplus.gov, geraadpleegd 2026-10-17 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

InsideTracker Heart Health

Een bloedonderzoek met 7 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Heart Health categorie — ApoB, het volledige cholesterolprofiel, triglyceriden, hs-CRP en TSH achter je hartscore.

Apo(B) (Apolipoproteïne B) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden CRP (C-Reactief Proteïne) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€129,-
Sporters

InsideTracker Metabolism

Een bloedonderzoek met 11 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Metabolism categorie — bloedsuiker, insuline, HOMA-IR, het volledige lipidenprofiel, ALAT en TSH achter je stofwisselingsscore.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Cholesterol Totaal HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€169,-

LDL Cholesterol

€16,-