Je CRP waarde is een van de meest gemeten bloedwaarden bij een bloedonderzoek. CRP staat voor C-reactief proteïne, een eiwit dat je lever aanmaakt als reactie op ontsteking in je lichaam. Een verhoogd CRP is een signaal dat er ergens in je lichaam een ontstekingsreactie gaande is.
Wat is CRP?
C-reactief proteïne is een zogenaamd acutefase-eiwit. Dat betekent dat je lichaam het snel aanmaakt wanneer er sprake is van een infectie, ontsteking of weefselschade. CRP is geen specifieke marker: het vertelt je dat er ontsteking is, maar niet waar of waardoor.
Juist die brede gevoeligheid maakt CRP zo waardevol als screeningswaarde. Het is vaak een van de eerste signalen dat er iets in je lichaam speelt.
Normaalwaarden CRP
De CRP waarde wordt gemeten in mg/L (milligram per liter). De referentiewaarden zijn:
- Minder dan 5 mg/L - normaal. Er is geen aanwijzing voor een significante ontsteking.
- 5 tot 10 mg/L - licht verhoogd. Kan passen bij een milde infectie, lichte ontsteking of chronische aandoening.
- 10 tot 50 mg/L - matig verhoogd. Wijst op een actieve ontsteking of infectie.
- Boven 50 mg/L - sterk verhoogd. Past bij een ernstige infectie of ontsteking. Medische beoordeling is nodig.
- Boven 200 mg/L - zeer sterk verhoogd. Kan wijzen op een ernstige bacteriele infectie (sepsis) of uitgebreide weefselschade.
Wat kan een verhoogde CRP waarde betekenen?
Een verhoogd CRP kan verschillende oorzaken hebben:
Acute oorzaken
- Infecties - bacteriele infecties veroorzaken vaak een sterke CRP-stijging; virale infecties een mildere
- Verwondingen of operaties - weefselschade activeert de ontstekingsreactie
- Acute ontstekingen - zoals een blindedarmontsteking of longontsteking
Chronische oorzaken
- Auto-immuunziekten - reumatoïde artritis, ziekte van Crohn, lupus
- Chronische infecties - langdurige infecties die het lichaam niet volledig opruimt
- Obesitas - vetweefsel produceert ontstekingsstoffen die CRP kunnen verhogen
- Roken - chronische lage-graad-ontsteking door roken
- Hart- en vaatziekten - lage-graad-ontsteking speelt een rol bij atherosclerose
hs-CRP: de gevoelige variant
Naast het standaard CRP bestaat er hs-CRP (high-sensitivity CRP). Dit meet dezelfde marker maar met een hogere precisie in het lage bereik (0-10 mg/L). hs-CRP wordt vooral gebruikt voor het inschatten van je cardiovasculaire risico:
- Minder dan 1 mg/L - laag cardiovasculair risico
- 1 tot 3 mg/L - gemiddeld risico
- Boven 3 mg/L - verhoogd risico (mits er geen acute infectie speelt)
Wat doe je bij een verhoogde CRP waarde?
Een verhoogd CRP is altijd een reden om verder te kijken. De volgende stappen zijn gebruikelijk:
- Ga na of er een voor de hand liggende oorzaak is (verkoudheid, recente verwonding, operatie)
- Bij aanhoudend verhoogd CRP zonder duidelijke oorzaak: bespreek het met je huisarts
- Je arts kan aanvullend bloedonderzoek aanvragen om de oorzaak te achterhalen
- Bij een licht verhoogd CRP door leefstijlfactoren: werk aan gewicht, voeding en stoppen met roken
Veelgestelde vragen
Moet ik nuchter zijn voor een CRP-test?
Nee, nuchter zijn is niet nodig voor een CRP-meting. Je kunt op elk moment van de dag bloed laten afnemen.
Kan stress mijn CRP verhogen?
Chronische stress kan leiden tot lage-graad-ontsteking, wat je CRP licht kan verhogen. Acute stress heeft doorgaans geen direct effect op je CRP waarde.
Hoe snel daalt CRP na een infectie?
CRP daalt snel zodra de oorzaak verdwijnt. Na een infectie halveert CRP elke 18-20 uur. Binnen een week na herstel is je CRP meestal weer normaal.
Tags
Auteur