Rosuvastatine ervaringen lopen ver uiteen: van "ik merk er niets van" tot zware benen en slecht slapen. Wat bijna niemand erbij vertelt, is dat dit de sterkste van de veelgebruikte statines is. Rosuvastatine 10 mg verlaagde het LDL met ongeveer 46 procent in de STELLAR-vergelijking, tegenover 28 procent bij simvastatine 10 mg (PMID 12860216).
Dat verschil verklaart een groot deel van de verwarring rond dit middel. Mensen vergelijken milligrammen, terwijl milligrammen tussen statines niets betekenen.
Wat is rosuvastatine en waarvoor wordt het gebruikt?
Rosuvastatine remt HMG-CoA-reductase in je lever, waardoor je levercellen meer LDL uit je bloed halen. Het wordt voorgeschreven om cholesterol te verlagen en het risico op hart- en vaatproblemen te verkleinen. Het middel is hydrofiel en wordt nauwelijks via het CYP3A4-enzym afgebroken.
Dat laatste is praktisch relevant. Grapefruit en veel andere medicijnen die simvastatine en atorvastatine beinvloeden, raken rosuvastatine minder. Het Farmacotherapeutisch Kompas beschrijft die eigenschap per middel.
Het merk waaronder rosuvastatine lang bekend stond is Crestor. Tegenwoordig krijgen de meeste mensen een generieke variant mee.
Welke dosering rosuvastatine krijg je meestal?
Meestal start je op 5 of 10 mg per dag. Klinkt laag, maar dat is het niet. Rosuvastatine 5 mg zit qua LDL-verlaging ergens tussen atorvastatine 10 en 20 mg in, en 10 mg komt in de buurt van atorvastatine 40 mg. De onderstaande vergelijking maakt dat concreet.
| Rosuvastatine | LDL-daling (grofweg) | Ongeveer vergelijkbaar met |
|---|---|---|
| 5 mg | circa 40 tot 45% | atorvastatine 10 tot 20 mg |
| 10 mg | circa 46% | atorvastatine 40 mg |
| 20 mg | circa 52% | atorvastatine 80 mg |
| 40 mg | circa 55% | boven het bereik van de andere statines |
Dus als je van simvastatine 40 mg overstapt naar rosuvastatine 5 mg, ga je qua getal fors omlaag en qua effect licht omhoog. Wie alleen op de doos kijkt, denkt precies het omgekeerde.
De dosering die bij jou past bepaalt je arts, op basis van je uitgangswaarden en je risicoprofiel.
Rosuvastatine ervaringen: wat melden gebruikers?
Op Nederlandse ervaringssites lees je twee soorten verhalen. De ene groep ziet het LDL flink zakken en merkt verder niets. De andere beschrijft spierpijn, moeheid in de benen, kortere nachten of een droge huid. Een deel schakelde juist over naar rosuvastatine omdat atorvastatine te veel spierklachten gaf, en had daarna nergens last van.
Die tegenstrijdigheid is geen ruis. Het is precies wat je verwacht als een deel van de klachten van het middel komt en een deel niet.
SAMSON onderzocht dat met zestig mensen die eerder waren gestopt. Negentig procent van de klachtenlast tijdens statinemaanden trad ook op tijdens placebomaanden (PMID 33196154). StatinWISE zag bij 200 huisartspatienten een gemiddeld verschil van -0,11 tussen statine- en placebomaanden (PMID 33627334).
Stel je twee mensen voor die allebei rosuvastatine 10 mg starten en na een maand moeheid melden. Bij de een blijkt het TSH 6,8 mE/l te zijn en ligt het aan de schildklier. Bij de ander is alles normaal en verdwijnt de moeheid na een begeleide pauze. Zelfde klacht, andere oorzaak.
Is rosuvastatine gevaarlijk?
Voor de meeste gebruikers is het een goed onderzocht middel met overwegend milde bijwerkingen. Ernstige spierafbraak is zeldzaam. In een analyse van 123.940 deelnemers lag het aantal spiermeldingen bij statinegebruikers op 27,1 procent, tegenover 26,6 procent bij placebo, met ongeveer 1 op de 15 meldingen toe te schrijven aan het middel (PMID 36049498).
Waar wel op gelet wordt: hoge doses in combinatie met bepaalde andere medicijnen, en gebruik bij ernstige nierproblemen. Rosuvastatine wordt niet gebruikt tijdens zwangerschap of bij een zwangerschapswens.
Bij hevige spierpijn met krachtverlies en donkerbruine urine hoort dezelfde dag contact met een arts. Dat is de enige categorie waarbij je niet wacht op een geplande afspraak.
Wat is beter, simvastatine of rosuvastatine?
Voor het verlagen van LDL is rosuvastatine per milligram duidelijk sterker. Welke van de twee bij jou past hangt af van je streefwaarde, je andere medicijnen, je nierfunctie en hoe je een middel verdraagt. Simvastatine is goedkoper en langer in gebruik, rosuvastatine botst minder met andere medicatie.
Simvastatine loopt via CYP3A4, dus grapefruit en sommige antibiotica kunnen de bloedspiegel opdrijven. Rosuvastatine heeft dat probleem nauwelijks.
Dit is een gesprek voor de spreekkamer, niet iets om zelf te wisselen. Meer achtergrond over de verschillen staat in het overzichtsartikel over statines.
Welke bloedwaarden bewegen mee?
Je LDL-cholesterol laat na vier tot zes weken zien of de dosis doet wat hij moet doen. Je ALAT volgt je lever. Je CK hoort erbij zodra spierklachten meespelen, en je HbA1c is relevant omdat statines de kans op diabetes licht lijken te verhogen (PMID 20167359).
Ik vind een uitgangsmeting voor de start het meest onderschatte stukje van dit hele traject. Het kost een keer prikken en het maakt elk later gesprek concreter.
Een lipidenpanel dekt de cholesterolkant. Wil je lever en bloedsuiker erbij, dan geeft een volledig metabool onderzoek een bredere kijk op deze markers.
Veelgestelde vragen
Wat is het meest geschikte moment om rosuvastatine in te nemen?
Rosuvastatine heeft een lange werkingsduur, dus het tijdstip maakt weinig uit. Kies een moment dat je makkelijk volhoudt, want dagelijkse inname telt zwaarder dan het uur.
Hoe lang duurt het voordat rosuvastatine uit je lichaam is?
Na het stoppen verdwijnt het middel binnen enkele dagen. Je LDL-waarde keert in de weken daarna terug naar het oude niveau.
Mag ik alcohol drinken met rosuvastatine?
Matig gebruik is voor de meeste mensen geen probleem, maar alcohol en statines belasten allebei je lever. Bespreek het als je leverwaarden al verhoogd zijn. Zie ook leverwaarden begrijpen.
Bronnen
- Jones PH, Davidson MH, Stein EA, et al. Comparison of the efficacy and safety of rosuvastatin versus atorvastatin, simvastatin, and pravastatin across doses (STELLAR Trial). Am J Cardiol. 2003;92(2):152-160. PMID 12860216.
- Wood FA, Howard JP, Finegold JA, et al. N-of-1 Trial of a Statin, Placebo, or No Treatment to Assess Side Effects. N Engl J Med. 2020;383(22):2182-2184. PMID 33196154.
- Herrett E, Williamson E, Brack K, et al. Statin treatment and muscle symptoms: series of randomised, placebo controlled n-of-1 trials. BMJ. 2021;372:n135. PMID 33627334.
- Cholesterol Treatment Trialists Collaboration. Effect of statin therapy on muscle symptoms. Lancet. 2022;400(10355):832-845. PMID 36049498.
- Sattar N, Preiss D, Murray HM, et al. Statins and risk of incident diabetes: a collaborative meta-analysis. Lancet. 2010;375(9716):735-742. PMID 20167359.
Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.
Auteur