Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

ALAT-waarde: wat de uitslag zegt en wat de huisarts daarna kan doen

In de levercellen werkt ALAT, voluit alanine-aminotransferase, als enzym: volgens de NVKC een eiwit dat cellen helpt om de ene stof in een andere om te zetten. Normaal zit er volgens de NVKC weinig ALAT in het bloed.

Bij beschadigde levercellen lekt ALAT volgens de NVKC in het bloed, en dat kan al gebeuren voordat er klachten zijn zoals geelzucht. Een verhoogde ALAT merk je dus niet altijd zelf, en alleen een bloedtest laat de waarde zien.

Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor volwassen mannen een ALAT tot 45 U/l en voor volwassen vrouwen tot 34 U/l.

Beoordeling door arts inbegrepen

ALAT is een enzym, een eiwit dat cellen helpt een stof om te zetten in een andere stof; het zit vooral in de lever en komt in het bloed als levercellen beschadigd raken. De vier laboratoria hanteren voor volwassenen een bovengrens van 45 U/l voor mannen en 34 U/l voor vrouwen.

  • Volgens de NVKC krijgt een licht verhoogde ALAT zonder klachten niet direct een betekenis; pas boven twee keer de bovengrens is verder onderzoek naar de oorzaak gewenst.
  • Een normale of licht verhoogde ALAT sluit een ernstige leverziekte zoals levercirrose niet uit; daarom wordt ALAT vaak gecombineerd met andere levertesten.
  • Volgens Thuisarts kan de huisarts bij een licht te hoge ALAT een paar weken afwachten en het bloed daarna opnieuw onderzoeken, als er geen duidelijke oorzaak is en de persoon niet echt ziek is.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
8 71 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 9–35 u/l
9 35
Man · 6–12 jaar 10–35 u/l
10 35
Man · 13–18 jaar 9–42 u/l
9 42
Man · 19–50 jaar 13–71 u/l
13 71
Man · 51–65 jaar 13–64 u/l
13 64
Man · 66–80 jaar 11–54 u/l
11 54
Man · 81 jaar en ouder 9–42 u/l
9 42
Vrouw · 1–5 jaar 10–33 u/l
10 33
Vrouw · 6–12 jaar 9–33 u/l
9 33
Vrouw · 13–18 jaar 8–35 u/l
8 35
Vrouw · 19–50 jaar 9–44 u/l
9 44
Vrouw · 51–65 jaar 11–52 u/l
11 52
Vrouw · 66–80 jaar 10–46 u/l
10 46
Vrouw · 81 jaar en ouder 8–37 u/l
8 37
8 71 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

ALAT (Alanine-aminotransferase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man 0–45 U/l
0 45
Star-shl · Vrouw 0–34 U/l
0 34
Unilabs · Man · 19 jaar en ouder 0–45 U/l
0 45
Unilabs · Vrouw · 19 jaar en ouder 0–34 U/l
0 34
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 45 U/L
45
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 34 U/L
34
Diagnostiek voor U · Man · een grens, geen bereik < 45 U/L
45
Diagnostiek voor U · Vrouw · een grens, geen bereik < 34 U/L
34
0 49,5 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

ALAT (Alanine-aminotransferase): wat deze test meet

De ALAT-test meet de enzymactiviteit van ALAT in je bloed, in units per liter (U/l), en de uitslag wordt volgens de NVKC naast andere levertesten gelegd, zoals alkalisch fosfatase (AF), gamma-GT en ASAT.

ALAT (Alanine-aminotransferase): waarom deze waarde ertoe doet

Een licht verhoogde ALAT zonder klachten krijgt volgens de NVKC niet direct een betekenis, en pas boven twee keer de bovengrens is verder onderzoek naar de oorzaak gewenst.

ALAT (Alanine-aminotransferase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
InsideTracker Recovery · €139,- · InsideTracker Metabolism · €169,- · Volledig Metabool Onderzoek · €149,- · InsideTracker · €399,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

ALAT (Alanine-aminotransferase): zo bereid je je voor

  1. Liever geen zware training vooraf

    Aanbevolen

    Zware inspanning in de 48 uur ervoor kan deze waarde tijdelijk verhogen. Plan de afname liefst op een rustdag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

ALAT (Alanine-aminotransferase): wanneer is meten zinvol?

Na een licht verhoogde ALAT kan de huisarts volgens Thuisarts een paar weken afwachten en daarna opnieuw bloed onderzoeken, als er geen duidelijke oorzaak is, de persoon niet echt ziek is en de levertesten maar een beetje te hoog zijn. Volgens de Britse leverrichtlijn van de BSG was bij herhaling 84% van de afwijkende levertests na een maand nog steeds afwijkend, en na 2 jaar 75%.

ALAT (Alanine-aminotransferase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage ALAT is bij de vier laboratoria geen afwijking: hun ondergrens is 0 U/l, of ze geven alleen een bovengrens. In een studie uit 2023 schrijven de auteurs dat een lage ALAT bij de algemene bevolking samengaat met spierverlies.

Hoge waarden

Een verhoogde ALAT zegt niet altijd hoe ernstig een leverziekte is: volgens de BSG kan een acute hepatitis A een ALAT boven 1000 U/L geven, terwijl iemand met hepatitis C een ALAT binnen de referentiewaarden kan hebben.

Volgens Thuisarts maak je tijdens een leveronderzoek een afspraak met de huisarts bij een gele huid of geel oogwit, lichtgrijze poep, donkere plas, pijn rechts boven in de buik, een buik die steeds dikker wordt, afvallen zonder bekende reden of steeds zieker worden.

ALAT (Alanine-aminotransferase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Weinig spiermassa

    In onderzoek bij de algemene bevolking gaat een lage ALAT samen met verlies van spiermassa.

  • Tekort aan vitamine B6

    Vitamine B6 is nodig om ALAT te maken; een tekort, dat bij langdurig zwaar drinken veel voorkomt, verlaagt de aanmaak van ALAT.

Wat de waarde verhoogt

  • Vetlever

    Een vetlever, te veel vet in de lever, kan ALAT en de andere levertesten in het bloed verhogen.

  • Alcohol

    Alcohol drinken is een van de oorzaken van een te hoge ALAT en andere te hoge levertesten.

  • Medicijnen en drugs

    Medicijnen die de lever kunnen beschadigen, ook zelf gekochte, en drugs zoals cocaïne of xtc kunnen ALAT en de andere levertesten verhogen.

  • Acute leverontsteking door een virus

    Een ALAT van meer dan 15 keer de bovengrens komt bijna altijd door een acute leverontsteking, en die wordt meestal door een virus veroorzaakt.

  • Zware krachttraining

    In een onderzoek bleef ALAT na een uur zware krachttraining minstens 7 dagen verhoogd bij gezonde mannen die niet aan krachttraining gewend waren.

ALAT (Alanine-aminotransferase): leefstijl en deze waarde

Een verhoogde ALAT bespreek je met je huisarts, die volgens Thuisarts extra bloedonderzoek op hepatitis A, B of C kan laten doen, een echo van de buik kan laten maken of kan doorverwijzen naar een maag-darm-leverarts.

ALAT (Alanine-aminotransferase): veelgestelde vragen

Kan ALAT normaal zijn bij een leverziekte?

Ja, bij sommige, ook ernstige, leverziekten zoals levercirrose, leverkanker en afsluiting van de galwegen komt het volgens de NVKC voor dat de ALAT-waarde normaal of slechts licht verhoogd is.

Zakt een verhoogde ALAT vanzelf?

Niet altijd: volgens de Britse leverrichtlijn van de BSG kunnen leverenzymen zoals ALAT soms door een tussentijdse ziekte verhoogd zijn, maar bleef bij herhaling 84% van de afwijkende levertests na een maand afwijkend.

ALAT (Alanine-aminotransferase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. Laufer M, et al. Low Alanine Aminotransferase, as a Marker of Sarcopenia and Frailty, Is Associated with Shorter Survival Among Prostate Cancer Patients and Survivors. Eur Urol Open Sci 2023. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Malakouti M, et al. Elevated Liver Enzymes in Asymptomatic Patients - What Should I Do? J Clin Transl Hepatol 2017;5(4):394-403. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. NHG, Thuisarts.nl: De levertesten van mijn bloed zijn niet goed, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) thuisarts.nl
  9. NVKC, Alles over testen: ALAT, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  10. Pettersson J, et al. Muscular exercise can cause highly pathological liver function tests in healthy men. Br J Clin Pharmacol 2008;65(2):253-259. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

InsideTracker Metabolism

Een bloedonderzoek met 11 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Metabolism categorie — bloedsuiker, insuline, HOMA-IR, het volledige lipidenprofiel, ALAT en TSH achter je stofwisselingsscore.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Cholesterol Totaal HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€169,-
Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

InsideTracker

Een InsideTracker bloedonderzoek met 35 biomarkers: hart, hormonen, stofwisseling, ontsteking, herstel en ijzerstatus. Gemeten in Nederland.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Gamma-GT Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Foliumzuur Vitamine B12 Calcium Ferritine IJzer Magnesium Kalium Progesteron Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Vitamine D (25-OH) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Creatine Kinase (CK) Transferrine Saturatie Triglyceriden Klein Bloedbeeld HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€399,-

ALAT (Alanine-aminotransferase)

€8,-