Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Mineralen

IJzer in je bloed: wat een lage waarde zegt over moeheid en bloedarmoede

IJzer is de bouwstof voor hemoglobine, het eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof van je longen naar alle cellen van je lichaam brengt. Om hemoglobine te maken heeft je lichaam volgens Thuisarts naast ijzer ook vitamine B12 en foliumzuur nodig.

Te weinig ijzer kan volgens de NVKC leiden tot bloedarmoede, omdat je lichaam dan volgens Thuisarts niet genoeg hemoglobine kan maken; bloedarmoede kan volgens Thuisarts onder meer een moe en zwak gevoel geven. Of je ijzer laag is, zie je alleen in een bloedtest.

Je ijzer wordt gemeten in micromol per liter (µmol/l), en Star-SHL hanteert voor volwassenen van 19 tot 50 jaar 7 tot 35 µmol/l bij vrouwen en 8 tot 39 µmol/l bij mannen.

Beoordeling door arts inbegrepen

Serum-ijzer is de hoeveelheid ijzer in het bloed op het moment van prikken; bij gezonde mensen is dat volgens de NVKC gemiddeld ongeveer 20 µmol/l. Star-SHL en Unilabs hanteren aparte grenzen voor mannen en vrouwen, Star-SHL ook per leeftijd, en Certe één grens voor iedereen.

  • De NVKC adviseert de afname bij voorkeur 's ochtends voor het ontbijt, omdat ijzerrijke voeding het ijzer tijdelijk verhoogt.
  • IJzer wordt volgens de NVKC bij voorkeur beoordeeld met de transferrineverzadiging, die gewoonlijk tussen 20% en 45% ligt; bij een ijzer (veel) hoger dan 20 µmol/l en een verzadiging boven 50% kan er sprake zijn van ijzerstapeling.
  • Certe hanteert voor ijzer één grens van 10 tot 30 µmol/l voor alle leeftijden en beide geslachten, en noemt die streefwaarden.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
umol/l
6 39 umol/l
Referentiewaarden per groep, in umol/l
Man · 6–12 jaar 7–30 umol/l
7 30
Man · 13–18 jaar 9–35 umol/l
9 35
Man · 19–50 jaar 8–39 umol/l
8 39
Man · 51–65 jaar 8–35 umol/l
8 35
Man · 66–80 jaar 7–31 umol/l
7 31
Man · 81 jaar en ouder 8–29 umol/l
8 29
Vrouw · 6–12 jaar 7–31 umol/l
7 31
Vrouw · 13–18 jaar 6–35 umol/l
6 35
Vrouw · 19–50 jaar 7–35 umol/l
7 35
Vrouw · 51–65 jaar 8–30 umol/l
8 30
Vrouw · 66–80 jaar 8–30 umol/l
8 30
Vrouw · 81 jaar en ouder 7–28 umol/l
7 28
6 39 umol/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

IJzer: wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in umol/l
Star-shl · Man · 19–50 jaar 8–39 µmol/l
8 39
Star-shl · Vrouw · 19–50 jaar 7–35 µmol/l
7 35
Star-shl · Man · 51–65 jaar 8–35 µmol/l
8 35
Star-shl · Vrouw · 51–65 jaar 8–30 µmol/l
8 30
Star-shl · Man · 66–80 jaar 7–31 µmol/l
7 31
Star-shl · Vrouw · 66–80 jaar 8–30 µmol/l
8 30
Star-shl · Man · 81 jaar en ouder 8–29 µmol/l
8 29
Star-shl · Vrouw · 81 jaar en ouder 7–28 µmol/l
7 28
Unilabs · Man 14–35 µmol/l
14 35
Unilabs · Vrouw 10–25 µmol/l
10 25
Certe · Iedereen · streefwaarden 10–30 umol/L
10 30
Diagnostiek voor U · Man 14–35 µmol/L
14 35
Diagnostiek voor U · Vrouw 10–25 µmol/L
10 25
0 42,9 umol/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

IJzer: wat deze test meet

Een ijzertest meet hoeveel ijzer er op het moment van prikken in je bloedserum of plasma zit, in micromol per liter (µmol/l). Dat is het ijzer dat aan transferrine gebonden door je bloed gaat; je ijzervoorraad zit in je lever, in het eiwit ferritine.

Bij gezonde mensen is het ijzer volgens de NVKC gemiddeld ongeveer 20 µmol/l, met een transferrineverzadiging van 20% tot 45% en een ferritine tussen 20 en 200 microgram per liter.

IJzer: waarom deze waarde ertoe doet

IJzer doet ertoe omdat een ijzertekort volgens de NVKC de meest voorkomende oorzaak van bloedarmoede is. Volgens Thuisarts komt bloedarmoede vaak door bloedverlies, bijvoorbeeld bij heftig ongesteld zijn of bij een maagziekte.

Je lichaam kan volgens Thuisarts ook bloed verliezen zonder dat je het merkt, bijvoorbeeld door maagproblemen door pijnstillers.

IJzer: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
IJzerstatus · €89,- · Bloedarmoede · €132,- · InsideTracker Endurance · €159,- · InsideTracker · €399,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

IJzer: zo bereid je je voor

  1. Liever niet vlak na een infectie

    Aanbevolen

    Na een infectie of vaccinatie kan deze waarde 2 weken lang afwijken. Prik liefst als je weer helemaal beter bent.

  2. Liefst nuchter

    Aanbevolen

    Nuchter komen geeft een iets zuiverdere waarde, maar het is niet verplicht. Komt het uit, eet dan vanaf 22:00 de avond ervoor niets meer en drink alleen water.

  3. Liefst in de ochtend

    Aanbevolen

    In de ochtend geprikt is deze waarde het best te vergelijken met de referentiewaarden. Plan de afname als het kan vóór 10:00.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

IJzer: wanneer is meten zinvol?

IJzer meten heeft volgens de NVKC zin bij bloedarmoede, om te zien of een ijzertekort de oorzaak is, en bij klachten die bij ijzerstapeling passen. Prik bij voorkeur 's ochtends voor het ontbijt, zoals de NVKC aanraadt, omdat een ijzerrijke maaltijd de waarde tijdelijk opdrijft.

IJzer: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag ijzer met bloedarmoede kan volgens Thuisarts een moe en zwak gevoel geven, kortademigheid bij traplopen of sporten, duizeligheid en hoofdpijn. Ook zweten, oorsuizen, een kloppend hart in je borst of keel en minder kleur in je gezicht staan in die lijst.

Volgens de NVKC komt een verlaagd ijzer veel voor, en bij bloedarmoede door ijzergebrek is de transferrineverzadiging vaak lager dan 10%.

Hoge waarden

Een hoog ijzer kan volgens de NVKC voorkomen kort na de start van ijzertabletten, en een ijzerrijke maaltijd verhoogt de waarde volgens de NVKC tijdelijk. Bij een ijzer dat (veel) hoger is dan 20 µmol/l en een transferrineverzadiging boven 50% kan er volgens de NVKC sprake zijn van ijzerstapeling.

Erfelijke ijzerstapeling geeft volgens Thuisarts vaak weinig of geen klachten; als er klachten zijn, noemt Thuisarts onder meer moeheid, pijn in handen en polsen en buikpijn.

IJzer: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Zware menstruaties

    Bij de menstruatie kunnen vrouwen volgens de NVKC zoveel bloed verliezen dat ijzergebrek ontstaat, en dat kan leiden tot bloedarmoede.

  • Langdurig bloedverlies via maag of darmen

    Langere tijd kleine beetjes bloed verliezen via maag of darmen is volgens Thuisarts vaak de oorzaak van te weinig ijzer bij mensen ouder dan 50 jaar.

  • Te weinig ijzer in de voeding

    Jarenlang heel weinig eten waar ijzer in zit, kan volgens Thuisarts leiden tot te weinig ijzer in het lichaam.

  • Slechte opname in de darm

    Bij een ziekte waardoor ijzer moeilijker via de darmen in het lichaam komt, kan het lichaam volgens Thuisarts te weinig ijzer hebben.

  • Zwangerschap

    Tijdens een zwangerschap heeft het lichaam volgens Thuisarts meer ijzer nodig dan er met eten binnenkomt.

Wat de waarde verhoogt

  • Erfelijke ijzerstapeling (hemochromatose)

    Bij een ijzer (veel) hoger dan 20 µmol/l en een transferrineverzadiging boven 50% kan er volgens de NVKC sprake zijn van ijzerstapeling, waarbij het lichaam constant te veel ijzer uit het voedsel opneemt.

  • Net begonnen met ijzertabletten

    Een verhoging kan volgens de NVKC ook voorkomen bij mensen die net begonnen zijn met het slikken van ijzertabletten.

  • IJzerrijke maaltijd voor de afname

    IJzerrijke voeding, zoals appelstroop of spinazie, geeft volgens de NVKC een tijdelijke verhoging; daarom gebeurt de afname bij voorkeur 's ochtends voor het ontbijt.

  • Leverontsteking (hepatitis)

    Een hoger dan normaal ijzer kan volgens MedlinePlus een teken zijn van een leverontsteking.

  • Vaak bloedtransfusies

    Volgens MedlinePlus kan een hoger dan normaal ijzer een teken zijn van vaak ontvangen bloedtransfusies.

IJzer: leefstijl en deze waarde

Bij te weinig ijzer ondanks gezond eten zijn volgens Thuisarts ijzerpillen nodig, en die slik je het best 's ochtends als je nog niks gegeten hebt, met een sinaasappel of kiwi erbij, omdat vitamine C de opname van ijzer verbetert.

IJzerpillen kunnen volgens Thuisarts bijwerkingen geven, zoals maagpijn, misselijkheid, zwarte ontlasting, diarree of harde ontlasting.

IJzer: veelgestelde vragen

Kun je moe worden van een laag ijzer?

Een laag ijzer kan leiden tot bloedarmoede, en bloedarmoede kan volgens Thuisarts een moe en zwak gevoel geven. Thuisarts noemt daarnaast kortademigheid bij inspanning, duizeligheid en hoofdpijn.

Wat is het verschil tussen ijzer en ferritine?

IJzer in je bloed is wat er op het moment van prikken rondgaat, terwijl ferritine het eiwit is waarin je lever de voorraad ijzer opslaat, schrijft de NVKC. Bij gezonde mensen ligt ferritine volgens de NVKC tussen 20 en 200 microgram per liter.

Wanneer prik je opnieuw na ijzerpillen?

Bij bloedarmoede door te weinig ijzer adviseert Thuisarts om na 4 weken ijzerpillen weer bloed te laten prikken.

IJzer: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: IJzer, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
  7. NHG, Thuisarts.nl: Ik heb bloedarmoede, geraadpleegd 2026-10-12 (opgehaald 2026) thuisarts.nl
  8. MedlinePlus Medical Encyclopedia: Serum iron test, U.S. National Library of Medicine, geraadpleegd 2026-10-12 (opgehaald 2026) medlineplus.gov

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

InsideTracker

Een InsideTracker bloedonderzoek met 35 biomarkers: hart, hormonen, stofwisseling, ontsteking, herstel en ijzerstatus. Gemeten in Nederland.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Gamma-GT Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Foliumzuur Vitamine B12 Calcium Ferritine IJzer Magnesium Kalium Progesteron Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Vitamine D (25-OH) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Creatine Kinase (CK) Transferrine Saturatie Triglyceriden Klein Bloedbeeld HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€399,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

IJzer

€10,-