MCHC te laag of te hoog: wat je MCHC waarde betekent

Is je MCHC te laag, dan zit er gemiddeld te weinig hemoglobine in het volume van je rode bloedcellen. Het bereik ligt bij de meeste labs rond 320 tot 360 g/l. Een lage MCHC past meestal bij ijzergebrek, en gaat dan samen met een lage MCH en een lage MCV.

Maar er is iets aan MCHC dat je op bijna geen enkele andere pagina leest.

Van alle waarden in je bloedbeeld is dit degene die het vaakst afwijkt door een technische oorzaak in plaats van een medische. Het buisje, de temperatuur, de vetten in je bloed. Dat maakt hem lastig te lezen, en juist daarom de moeite waard om uit te leggen.

Wat is MCHC precies?

MCHC staat voor mean corpuscular hemoglobin concentration. Het is de hoeveelheid hemoglobine gedeeld door het volume waarin die zit, dus een concentratie. Waar MCH zegt hoeveel hemoglobine een cel bevat, zegt MCHC hoe dicht opeengepakt dat zit.

Nederlandse labs rapporteren de waarde in g/l of in mmol/l. In g/l loopt het bereik ruwweg van 320 tot 360, in mmol/l van ongeveer 20 tot 22.

Kijk dus eerst welke eenheid op jouw formulier staat. Anders vergelijk je twee getallen die niets met elkaar te maken hebben.

De waarde hoort bij het volledig bloedbeeld, naast je MCH en je MCV.

Wat is de normaalwaarde van MCHC?

Bij volwassenen ligt het referentiebereik meestal tussen 320 en 360 g/l. Er is nauwelijks verschil tussen mannen en vrouwen. De spreiding is kleiner dan bij de andere indices, wat betekent dat een kleine afwijking hier sneller opvalt dan bij je hematocriet.

Die laatste twee rijen zijn de reden dat deze pagina bestaat. Een hoge MCHC is namelijk zelden wat mensen denken dat hij is.

Wat betekent een te lage MCHC?

Een lage MCHC betekent dat je rode bloedcellen relatief bleek zijn. IJzergebrek is de gebruikelijke oorzaak, omdat er zonder ijzer minder hemoglobine per cel wordt ingebouwd. Bij een langer bestaand tekort daalt eerst je ferritine, daarna je MCV en MCH, en pas als laatste je MCHC.

Dat is de reden dat een lage MCHC bijna nooit het eerste signaal is. Als hij daalt, is er meestal al iets anders gedaald.

Chronische ontsteking en thalassemie geven ook lagere waarden. Thuisarts en de NHG-standaarden beschrijven hoe huisartsen die routes uit elkaar halen.

Wil je weten of ijzer de oorzaak is, dan is je ferritine de waarde die dat het vroegst laat zien.

Waarom een hoge MCHC vaak aan het buisje ligt

Een MCHC boven ongeveer 370 g/l is biologisch nauwelijks mogelijk, omdat hemoglobine bij die concentratie zou uitkristalliseren. Ziet het lab zo'n waarde, dan is de eerste gedachte bijna altijd dat er iets met het monster is gebeurd en niet met de patiënt.

Vier dingen veroorzaken dat patroon.

• Hemolyse: rode cellen die in het buisje zijn gebroken, waardoor hemoglobine vrijkomt.
• Lipemie: veel vet in het bloed, bijvoorbeeld na een vette maaltijd, wat de optische meting stoort.
• Koude agglutininen: antistoffen die rode cellen bij kamertemperatuur laten klonteren.
• Een te lang bewaard of verkeerd gemengd buisje.

In die gevallen verandert er niets aan je bloed. Alleen aan de meting.

Neem twee mensen die allebei een MCHC van 375 g/l terugkrijgen. Bij de een lag het buisje een dag te lang, bij de ander niet.

Alleen de tweede uitslag betekent iets.

Krijg je een sterk verhoogde MCHC terug, vraag dan of de bepaling herhaald kan worden op een vers monster. Dat is een normaal en redelijk verzoek.

Wanneer een hoge MCHC wel iets betekent

Blijft de MCHC verhoogd op een vers monster, dan is hereditaire sferocytose de aandoening waar artsen het eerst aan denken. Daarbij zijn rode bloedcellen bolvormig in plaats van schijfvormig, waardoor ze een kleiner volume hebben bij dezelfde hoeveelheid hemoglobine. De concentratie stijgt dus.

Die combinatie is al lang bekend als screeningssignaal. Onderzoek uit 1997 liet zien dat geautomatiseerde erytrocytindices sferocytose kunnen opsporen (PMID 9202619), en latere studies bevestigden de waarde van bloedcelparameters daarbij (PMID 30945356).

Recentere overzichten beschrijven hoe de diagnose tegenwoordig wordt gesteld (PMID 39467036).

Sferocytose is zeldzaam en vaak erfelijk. Komt bloedarmoede, geelzucht of een verwijderde milt in je familie voor, dan is dat relevante informatie voor je huisarts.

Welke waarden lees je naast je MCHC?

MCHC is de minst zelfstandige van de rode-celindices. Lees hem altijd samen met je MCH, je MCV en je RDW, en kijk of ze hetzelfde verhaal vertellen. Wijkt alleen de MCHC af terwijl de rest normaal is, dan is de kans op een technische oorzaak groot.

• MCV voor de grootte van je rode bloedcellen.
• RDW voor de onderlinge variatie in grootte.
• Hemoglobine voor de totale zuurstofdragende capaciteit.

Deze indices zitten in het bloedbeeld van onze basis gezondheidscheck, en je kunt ze los toevoegen via je eigen bloedtest samenstellen.

Mijn advies bij deze waarde: schrik niet van een hoge MCHC voordat je weet of het monster in orde was. Vraag eerst om een herhaling, en bespreek pas daarna een blijvende afwijking met je huisarts.

Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Bloeduitslagen van Vitalcheck worden beoordeeld door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je eigen huisarts.

Bronnen

• Blood cell parameters for screening and diagnosis of hereditary spherocytosis. J Clin Lab Anal, 2019. PMID 30945356
• Screening for hereditary spherocytosis by use of automated erythrocyte indexes. J Pediatr, 1997. PMID 9202619
• Overview on Hereditary Spherocytosis Diagnosis. Int J Lab Hematol, 2025. PMID 39467036
• NHG-standaarden en Thuisarts, over bloedarmoede in de Nederlandse huisartsenpraktijk