Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...

Beoordeling door arts inbegrepen

Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Hart en Vaten

LDL-cholesterol-waarde: wat zegt het over jouw vaatgezondheid?

LDL-cholesterol is de belangrijkste lipidenmarker voor preventieve cardiologie. Regelmatige testen en beheer kunnen het levenslange cardiovasculaire risico aanzienlijk verminderen.

Referentiewaarden

Man
mmol/l
Normaal < 3 Hoog
Vrouw
mmol/l
Normaal < 3 Hoog

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Wat het meet

Deze test meet de concentratie LDL-cholesterol in je bloed, uitgedrukt in mmol/L. LDL wordt in de meeste laboratoria niet direct gemeten maar berekend op basis van het totale cholesterol, HDL en de triglyceriden (de Friedewald-formule). Bij zeer hoge triglyceriden kan een directe LDL-meting nauwkeuriger zijn.

De wenselijke bovengrens verschilt per risicoprofiel: bij gezonde volwassenen zonder risicofactoren geldt < 3,0 mmol/L. Bij diabetes, een doorgemaakte hart- of vaatziekte, of een hoog berekend risico is de streefwaarde < 1,8 mmol/L of zelfs < 1,4 mmol/L. Nuchter zijn (10–12 uur) wordt aangeraden voor de meest nauwkeurige berekening.

Waarom het belangrijk is

LDL-cholesterol is de best onderbouwde modificeerbare risicofactor voor atherosclerotische hart- en vaatziekten. Elke verlaging van 1 mmol/L LDL vermindert het risico op een cardiovasculair event met ongeveer 20–25%. Dit effect is onafhankelijk van hoe de verlaging tot stand komt — via voeding, beweging of medicatie.

Bij familiaire hypercholesterolemie (FH) — een erfelijke aandoening die bij ongeveer 1 op de 250 mensen voorkomt — is het LDL van jongs af aan verhoogd, waardoor het risico op vroege hart- en vaatziekten sterk toeneemt. Vroege opsporing en behandeling zijn cruciaal.

Wanneer testen

LDL wordt bepaald als onderdeel van een lipidenprofiel. Het is aan te raden bij een verhoogd totaal cholesterol, bij risicofactoren voor hart- en vaatziekten (roken, hypertensie, diabetes, overgewicht, familiaire belasting), en bij het monitoren van statinegebruik. Bij een familiegeschiedenis van zeer hoog cholesterol of vroegtijdige hartaandoeningen is screening op familiaire hypercholesterolemie zinvol. Nuchter zijn (10–12 uur) wordt aangeraden.

Symptomen

Lage waarden

Een laag LDL is over het algemeen gunstig en geeft geen klachten. Bij zeer lage waarden (onder 1,0 mmol/L) kan in zeldzame gevallen een onderliggende oorzaak worden overwogen, maar dit is uitzonderlijk.

Hoge waarden

Een verhoogd LDL geeft zelf geen merkbare klachten. De schade ontstaat ongemerkt over tientallen jaren door de geleidelijke ophoping van cholesterolplaque in de bloedvaten. Bij langdurig sterk verhoogd LDL (zoals bij familiaire hypercholesterolemie) kunnen xanthomen (vetophopingen in pezen) en xanthelasmata (rond de ogen) voorkomen.

Aanbevelingen

Man

Bij laag

Laag LDL is gunstig en verlaagt cardiovasculair risico.

Bij hoog

Verhoogd LDL verhoogt cardiovasculair risico. Overweeg dieet, beweging en statines.

Vrouw

Bij laag

Laag LDL is gunstig en verlaagt cardiovasculair risico.

Bij hoog

Verhoogd LDL verhoogt cardiovasculair risico. Overweeg dieet, beweging en statines.

Leefstijltips

Beperk verzadigd vet en transvetten. Kies voor onverzadigde vetten: olijfolie, noten, avocado en vette vis. Verhoog je inname van oplosbare vezels (havermout, peulvruchten, groenten). Plantensterolen en -stanolen (in verrijkte margarine) kunnen LDL met 7–10% verlagen. Regelmatige beweging en een gezond gewicht ondersteunen het effect. Bij onvoldoende respons op leefstijl zijn statines de eerstelijnsbehandeling.

Veelgestelde vragen

Wat is een normaal LDL-cholesterol?
Voor gezonde volwassenen zonder risicofactoren geldt een wenselijke bovengrens van 3,0 mmol/L. Bij diabetes of een doorgemaakte hart- of vaatziekte is de streefwaarde < 1,8 mmol/L. Bij een zeer hoog risico wordt < 1,4 mmol/L nagestreefd.
Hoe verlaag ik mijn LDL-cholesterol?
Verminder verzadigd vet in je voeding, eet meer vezels en onverzadigde vetten, beweeg regelmatig en houd een gezond gewicht aan. Als leefstijlmaatregelen onvoldoende effect hebben, zijn statines de meest effectieve medicamenteuze optie.
Moet ik nuchter zijn voor een LDL-test?
Nuchter zijn (10–12 uur vasten) wordt aangeraden als LDL berekend wordt via de Friedewald-formule, omdat triglyceriden na het eten stijgen en de berekening beïnvloeden. Bij een directe LDL-meting is nuchter zijn minder belangrijk.
Wat is familiaire hypercholesterolemie?
Familiaire hypercholesterolemie (FH) is een erfelijke aandoening waarbij het LDL van jongs af aan sterk verhoogd is. Het komt voor bij ongeveer 1 op de 250 mensen. Zonder behandeling is het risico op een hartinfarct voor het 50e levensjaar sterk verhoogd. Screening is zinvol bij een familiegeschiedenis van vroege hartziekten of zeer hoog cholesterol.
Wat is het verschil tussen LDL en totaal cholesterol?
Totaal cholesterol is de som van LDL, HDL en een deel van de triglyceriden. LDL is het specifieke bestanddeel dat aderverkalking veroorzaakt. Het totale cholesterol kan normaal zijn terwijl het LDL toch te hoog is, daarom is specifieke LDL-bepaling belangrijker voor risico-inschatting.
Hoe effectief zijn statines?
Statines verlagen het LDL met gemiddeld 30–50%, afhankelijk van het middel en de dosering. Elke 1 mmol/L LDL-verlaging vermindert het risico op hart- en vaatziekten met circa 20–25%. Ze behoren tot de meest onderzochte en bewezen effectieve medicijnen in de geneeskunde.

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.