Anti-CCP: wat de reumatest zegt en waarom het NHG hem niet als screening ziet
Anti-CCP zijn volgens de NVKC antistoffen die het afweersysteem bij reumatoïde artritis maakt tegen lichaamseigen eiwitten waaraan citrulline is gekoppeld. Het afweersysteem maakt volgens de NVKC gewoonlijk antistoffen om ziekteverwekkers onschadelijk te maken.
Aangetoonde anti-CCP betekent volgens de NVKC in bijna alle gevallen dat de patiënt reumatoïde artritis heeft of nog zal ontwikkelen, en de antistoffen kunnen al enige jaren voor de reumatische klachten in het bloed zitten. Of je anti-CCP hebt, kun je alleen met een bloedtest vaststellen.
Star-SHL noemt een anti-CCP onder 7 IU/ml negatief, van 7 tot 10 IU/ml dubieus en boven 10 IU/ml positief.
Beoordeling door arts inbegrepen
Anti-CCP zijn antistoffen tegen lichaamseigen eiwitten met citrulline, en deze antistoffen zijn volgens het NHG geassocieerd met reumatoïde artritis. Een aangetoonde anti-CCP betekent volgens de NVKC in bijna alle gevallen dat de patiënt reumatoïde artritis heeft of zal ontwikkelen.
- Star-SHL noemt een anti-CCP onder 7 IU/ml negatief en boven 10 IU/ml positief; Unilabs hanteert onder 7 kU/l, Certe 0 tot 10 [arb'U]/mL en Diagnostiek voor U onder 5 U/mL.
- De helft van de patiënten met reumatoïde artritis heeft volgens het NHG geen anti-CCP, en daarom is de test volgens het NHG ongeschikt als screeningsinstrument.
- Anti-CCP kan volgens de NVKC al enige jaren aantoonbaar zijn voordat er reumatische klachten ontstaan.
Anti-CCP: wat Nederlandse laboratoria hanteren
Er is geen landelijk afgesproken referentiewaarde; dit is wat afzonderlijke laboratoria publiceren.
| Laboratorium | Groep | Referentiewaarde (IU/ml) | Verhouding op schaal |
|---|---|---|---|
| Star-shl | · Iedereen · een grens, geen bereik · negatief | < 7 IU/ml |
7
|
| Star-shl | · Iedereen · dubieus | 7–10 IU/ml |
7 10
|
| Star-shl | · Iedereen · een grens, geen bereik · positief | > 10 IU/ml |
10
|
| Unilabs | · Iedereen · een grens, geen bereik | < 7 kU/l kU/l | |
| Certe | · Iedereen | 0–10 [arb'U]/mL [arb'U]/mL | |
| Diagnostiek voor U | · Iedereen · een grens, geen bereik | < 5 U/mL U/mL |
Bron: Star-shl
Bron: Unilabs
Bron: Certe
Bron: Diagnostiek voor U
Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.
Anti-CCP: wat deze test meet
Een anti-CCP-uitslag geeft aan of en in welke mate er antistoffen tegen CCP in je bloed zitten, in IU/ml, kU/l, [arb'U]/mL of U/mL, afhankelijk van het laboratorium. Unilabs meet anti-CCP met ELiA en vermeldt daarbij een meetonzekerheid van 13,2%.
Anti-CCP: waarom deze waarde ertoe doet
Anti-CCP meten is volgens het NHG een zeer specifieke test voor reumatoïde artritis: in verschillende onderzoeken ligt de specificiteit tussen 95 en 97% en de sensitiviteit tussen 50 en 70%.
Anti-CCP: zo verloopt het bloedonderzoek
- Verwijzing
- Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
- Afname
- Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
- Waar
- 650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties
Anti-CCP: wanneer is meten zinvol?
De anti-CCP-test moet volgens het NHG alleen worden ingezet bij een gerede verdenking op reumatoïde artritis, en dan is verwijzing naar een reumatoloog toch al aan de orde. Daarom heeft de test volgens het NHG geen plaats in de diagnostiek van reumatoïde artritis in de huisartsenpraktijk.
Anti-CCP: klachten bij een te hoge of te lage waarde
Lage waarden
Bij een negatieve anti-CCP zitten er volgens de NVKC geen antistoffen tegen CCP in het bloed, terwijl reumatoïde artritis toch mogelijk blijft. Een arts laat dan volgens de NVKC nog wel eens de reumafactor bepalen.
Hoge waarden
Een positieve anti-CCP kan volgens een systematische review van Avouac en anderen, die het NHG aanhaalt, in hoge mate voorspellen dat reumatoïde artritis zich gaat ontwikkelen, ook bij gezonde personen.
Anti-CCP: oorzaken van een te lage of te hoge waarde
Wat de waarde verhoogt
-
Reumatoïde artritis
Aangetoonde anti-CCP betekent in bijna alle gevallen dat de patiënt reumatoïde artritis heeft of zal gaan ontwikkelen.
-
Reumatoïde artritis die zich nog gaat ontwikkelen
Anti-CCP kan al enige jaren aantoonbaar zijn voordat er reumatische klachten ontstaan.
Anti-CCP: leefstijl en deze waarde
Een positieve anti-CCP bespreek je met je huisarts. Een anti-CCP opnieuw aanvragen binnen een jaar heeft volgens Unilabs geen toegevoegde waarde, en Unilabs voert een nieuwe aanvraag binnen die periode niet uit.
Anti-CCP: veelgestelde vragen
Waarom is anti-CCP geen screeningstest?
Anti-CCP is volgens het NHG ongeschikt als screeningsinstrument, omdat de sensitiviteit relatief laag is: de helft van de patiënten met reumatoïde artritis heeft geen anti-CCP.
Anti-CCP: bronnen
- Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
- Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
- Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
- Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
- NVKC, Alles over testen: Anti-CCP, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-15 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl
Medisch adviseur
Medische standaarden
Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.
Medisch beleidWelzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad
Beoordeling door arts inbegrepen
Elk resultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.
Anti-CCP
€52,-