Leverfunctie test: ALAT, ASAT en GGT laten meten

Een leverfunctie test geeft je een momentopname van hoe je lever haar verwerkings- en filtertaken uitvoert. Leverwaarden kunnen geleidelijk veranderen door factoren als voeding, alcohol en medicijngebruik, vaak zonder dat je daar klachten van merkt.

Een leverwaarden bloedonderzoek meet de enzymen en eiwitten die artsen het meest gebruiken om de leverfunctie te beoordelen. Zo krijg je als drukke professional een efficiënte lever check en duidelijke resultaten, zonder eerst langs de huisarts te hoeven.

Een leverfunctie bloedonderzoek kan passen bij mensen die:

• hun levergezondheid willen controleren als onderdeel van een algemene gezondheidscheck
• alcohol gebruiken en het mogelijke effect op de lever willen volgen
• medicijnen gebruiken die de leverfunctie kunnen beïnvloeden
• leveraandoeningen in de familie hebben
• eerder verhoogde leverwaarden hadden en die willen laten controleren

Deze test bevat een Leverfunctietest (LFT), een panel dat de belangrijkste leverwaarden in je bloed meet. Meestal gaat het om:

• ALAT (ALT): een enzym dat vooral in de lever voorkomt
• ASAT (AST): een enzym dat in de lever en andere weefsels zit
• GGT: een enzym dat kan reageren op alcohol of bepaalde medicijnen
• Bilirubine: een afvalstof die de lever verwerkt

Afhankelijk van het lab kunnen ook waarden als ALP, albumine en totaal eiwit deel uitmaken van een leverpanel. Meer uitleg vind je op de pagina over de Leverfunctietest (LFT).

Verhoogde ALAT of ASAT kan wijzen op meer activiteit van je levercellen, wat om veel redenen kan voorkomen, zoals alcoholgebruik, vetophoping in de lever of een effect van medicijnen. Een verhoogd GGT wordt soms in verband gebracht met alcohol of de galwegen, en een verhoogd bilirubine kan iets zeggen over hoe je lever afvalstoffen verwerkt.

Deze leverwaarden test geeft een momentopname en is het meest zinvol als je de waarden samen bekijkt. Een arts kan je helpen bepalen of verhoogde leverwaarden verder onderzoek rechtvaardigen.

Voor deze test wordt bloed afgenomen bij een gecertificeerd afnamepunt. In Nederland zijn er 700+ locaties, die je na je bestelling zelf kiest op een moment dat jou uitkomt.

Je hoeft niet eerst langs de huisarts. De afname gebeurt door getraind personeel, duurt meestal maar een paar minuten en je bloed wordt in een gecertificeerd lab geanalyseerd.

Een bloedonderzoek van je lever kan nuttig zijn wanneer:

• je je levergezondheid wilt controleren zonder specifieke klachten
• je medicijnen gebruikt die de lever kunnen belasten
• je wilt zien hoe je voeding en leefstijl zich weerspiegelen in je leverwaarden
• je eerder afwijkende waarden had en de huidige situatie wilt volgen

Omdat je dit bloedonderzoek zonder verwijzing kunt regelen, is het een laagdrempelige manier om je lever in de gaten te houden.

Elke waarde wordt getoond met je gemeten resultaat en het bijbehorende referentiebereik. Licht verhoogde enzymen kunnen tijdelijk voorkomen door zware inspanning, medicijnen of recent alcoholgebruik.

Aanhoudend verhoogde leverwaarden of een combinatie van afwijkende waarden kunnen aanleiding zijn voor nader onderzoek. Een leverwaarden test op zichzelf is geen diagnose; een arts kan je resultaten duiden in de context van je leefstijl, medische geschiedenis en eventuele medicijnen.

Nuchter zijn is niet strikt nodig, maar kan sommige resultaten consistenter maken. Kies je ervoor nuchter te zijn, houd dan 8 tot 12 uur aan.

Vermijd alcohol gedurende minimaal 48 uur voor de test, want recent alcoholgebruik kan je leverenzymen tijdelijk verhogen en je uitslag beïnvloeden.

Je uitslag staat binnen enkele werkdagen online, met je waarden, de referentiebereiken en een begrijpelijke toelichting per marker. Valt een waarde buiten het verwachte bereik, dan wordt dit duidelijk aangegeven.

Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.