Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

Amylase waarde te hoog: alvleesklier, nieren of macro-amylase

Amylase helpt je volgens de NVKC om suikers uit je eten te verteren, en je alvleesklier en je speekselklieren maken het aan. Zo'n stof heet een enzym: een eiwit waarmee een omzetting in je lichaam sneller gaat. Een kwart van de amylase in je bloed gaat via je nieren naar je urine en verlaat je lichaam als je plast.

Bij een acute alvleesklierontsteking kan je amylase binnen 12 uur na het ontstaan van de schade volgens de NVKC oplopen tot vier à zes keer de normale waarde. Bij een chronische ontsteking van je alvleesklier, waarbij de schade voortduurt, kan je amylase na een eerste stijging langzaam zakken. Of jouw amylase afwijkt, zie je alleen in een bloedtest.

Star-SHL rekent 28 tot 119 U/l (units per liter) tot normaal van je 19e tot en met je 50e. Een verhoogde waarde wijst niet altijd op je alvleesklier.

Beoordeling door arts inbegrepen

Amylase is een verteringsenzym uit de alvleesklier en de speekselklieren. Voor volwassenen tot 50 jaar ligt de bovengrens bij de laboratoria tussen 107 en 119 U/l.

  • Bij een acute alvleesklierontsteking kan de waarde binnen 12 uur vier tot zes keer zo hoog worden.
  • Een verhoogde waarde wijst niet altijd op de alvleesklier: ook een verminderde nierfunctie en macro-amylase verhogen hem.
  • Diagnostiek voor U meet geen amylase; een aanvraag wordt daar omgezet in lipase.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
27 141 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
6–12 jaar 30–128 u/l
30 128
13–18 jaar 28–120 u/l
28 120
19–50 jaar 28–119 u/l
28 119
51–65 jaar 27–134 u/l
27 134
66–80 jaar 27–141 u/l
27 141
81 jaar en ouder 27–139 u/l
27 139
27 141 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

Amylase: wat Nederlandse laboratoria hanteren

De bovengrens loopt van 107 u/l bij Unilabs tot 119 u/l bij Star-shl.

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Iedereen · 19–50 jaar 28–119 U/l
28 119
Star-shl · Iedereen · 51–65 jaar 27–134 U/l
27 134
Star-shl · Iedereen · 66–80 jaar 27–141 U/l
27 141
Star-shl · Iedereen · 81 jaar en ouder 27–139 U/l
27 139
Unilabs · Iedereen 0–107 U/l
0 107
Certe · Iedereen · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 107 U/L
107
0 155,1 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

Amylase: wat deze test meet

De amylasetest meet in units per liter (U/l) hoe actief het enzym amylase in je bloed is. De twee hoofdvormen komen volgens een Cochrane-overzicht uit je alvleesklier en je speekselklieren.

Amylase: waarom deze waarde ertoe doet

Volgens de NVKC, de Nederlandse vereniging voor klinische chemie, kan een sterk verhoogde amylasewaarde op een acute alvleesklierontsteking wijzen, maar ook een verminderde nierfunctie kan je amylase verhogen. Je nieren voeren normaal een kwart van de amylase af naar je urine, en als ze minder goed werken, blijft een deel daarvan in je bloed achter.

Amylase: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Amylase: wanneer is meten zinvol?

Een arts kan amylase volgens de NVKC aanvragen bij klachten die op een probleem met de alvleesklier kunnen wijzen, zoals ernstige buikpijn, koorts, minder eetlust of misselijkheid.

Amylase: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage amylasewaarde kan volgens de NVKC het gevolg zijn van een chronische ontsteking van je alvleesklier, waarbij de cellen die amylase maken steeds verder beschadigd raken. Zo'n langdurige ontsteking kan volgens de NVKC ontstaan door alcoholisme, trauma, galstenen of een genetische afwijking zoals cystic fibrose, ook wel taaislijmziekte genoemd.

Hoge waarden

Een hoge amylasewaarde kan het gevolg zijn van macro-amylase, amylase dat in je bloed vastzit aan andere eiwitten; volgens de NVKC is dat een goedaardige aandoening die symptoomloos verloopt. Bel meteen een arts als je bij een verhoogd amylase plotseling hevige, aanhoudende pijn in je bovenbuik krijgt, want volgens een Cochrane-overzicht past die pijn bij een acute alvleesklierontsteking. Die pijn straalt volgens dat overzicht vaak uit naar je rug.

Amylase: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Chronische alvleesklierontsteking

    Als de schade aan de alvleesklier aanhoudt, daalt amylase geleidelijk nadat de waarde eerst gestegen was.

  • Langdurig overmatig alcoholgebruik

    Alcohol kan leiden tot een chronische alvleesklierontsteking, met een dalende amylase als gevolg.

  • Cystic fibrose

    Deze erfelijke aandoening kan een chronische alvleesklierontsteking veroorzaken en zo de amylase verlagen.

Wat de waarde verhoogt

  • Acute alvleesklierontsteking

    Binnen 12 uur kan amylase vier tot zes keer zo hoog zijn als normaal en na succesvolle behandeling daalt het binnen enkele dagen.

  • Galstenen

    Galstenen kunnen de amylase in het bloed verhogen.

  • Alvleesklierkanker

    Ook bij kanker van de alvleesklier kan amylase verhoogd zijn.

  • Verminderde nierfunctie

    Een deel van de amylase verlaat het lichaam via de nieren, dus als die minder goed werken blijft er meer in het bloed.

  • Macro-amylase

    Amylase die aan andere eiwitten vastzit wordt slecht door de nieren uitgescheiden; dit is goedaardig en geeft geen klachten.

Amylase: leefstijl en deze waarde

Bespreek een verhoogde amylasewaarde met een arts, samen met je nierfunctie, die volgens de NVKC meetelt bij het lezen van je amylase.

Amylase: veelgestelde vragen

Wat betekent een verhoogde amylasewaarde?

Een verhoogde amylasewaarde kan volgens de NVKC op een acute alvleesklierontsteking wijzen als de stijging sterk is, terwijl een lichte stijging bij veel aandoeningen in de bovenbuik kan voorkomen.

Moet ik amylase of lipase laten testen?

Lipase spoort een acute alvleesklierontsteking volgens een Amerikaans overzichtsartikel gevoeliger en specifieker op dan amylase, en volgens een ander overzicht levert het samen aanvragen van amylase en lipase weinig tot niets extra op voor de diagnose van een acute alvleesklierontsteking.

Amylase: bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. NVKC, Alles over testen: Amylase, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Onderzoeken met verwante waarden

Deze panelen meten waarden uit dezelfde categorie als deze marker.

Sporters

Whoop Metabolic Health

Een bloedonderzoek met 52 biomarkers voor je stofwisseling, geïnspireerd op het WHOOP Metabolic Health Panel — bloedsuikerregulatie, insuline, schildklier, lever en de mineralen achter je metabolisme.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) Leptine Zink Selenium Jodium Koper Vrij T3 (Trijodothyronine) Vrij T4 (Thyroxine) Gamma-GT Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€799,-
Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-
Sporters

Whoop Men's Health

Een bloedonderzoek met 49 biomarkers voor mannen, geïnspireerd op het WHOOP Men's Health Panel — testosteron, PSA en prostaatgezondheid plus een complete stofwisselings- en hormoonbasis.

Volledig Bloedbeeld Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Albumine Totaal Eiwit Bilirubine Totaal Apo(B) (Apolipoproteïne B) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden Lp(a) Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Calcium Bicarbonaat Chloride Natrium Kalium Magnesium Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) Testosteron Totaal Vrij Testosteron TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Insuline (Nuchter) HOMA-IR CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Ferritine IJzer Transferrine Transferrine Saturatie Vitamine D (25-OH) PSA (Prostaatspecifiek Antigeen) Prolactine Leptine Urinezuur Zink Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€659,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

Amylase

€16,-