Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Lever

ASAT: wat je leverwaarde zegt en wanneer je naar de huisarts gaat

Je lever en je spieren gebruiken ASAT, een enzym dat cellen helpt de ene stof in een andere om te zetten. Het blijft in je cellen zolang die heel zijn, dus normaal zit er weinig ASAT in je bloed.

Raken lever- of spiercellen beschadigd, dan lekt ASAT naar je bloed en stijgt je waarde. Hoeveel ASAT er in je bloed zit, laat alleen een bloedtest zien.

Je ASAT-uitslag staat in units per liter (U/l), en Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U publiceren voor volwassenen een bovengrens van 35 U/l voor mannen en 31 U/l voor vrouwen. Thuisarts noemt ASAT als een van de levertests, naast onder meer ALAT, AF en GGT.

Beoordeling door arts inbegrepen

ASAT is een enzym uit lever- en spiercellen dat in het bloed komt als die cellen beschadigd raken. Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U hanteren voor volwassenen dezelfde bovengrens: 35 U/l voor mannen en 31 U/l voor vrouwen.

  • Bij geringe leverschade is ALAT volgens de NVKC groter dan ASAT; bij ernstiger schade aan de levercellen is ASAT groter.
  • Hemolyse, het kapotgaan van rode bloedcellen, geeft volgens Star-SHL een vals verhoogde uitslag, omdat de ASAT-concentratie in een rode bloedcel ongeveer 10 keer hoger is dan in serum.
  • ASAT wordt volgens de NVKC meestal samen met ALAT, alkalische fosfatase en bilirubine bepaald.

Referentiewaarden

Bekijk de waarde die voor jou geldt:

Kies man of vrouw — dit bereik verschilt per geslacht.

Vul je leeftijd in — dit bereik verandert met de leeftijd.

Dit bereik hangt ook af van bijvoorbeeld cyclusfase of afnamemateriaal; de gemarkeerde rijen gelden voor jouw groep.

Jouw referentiewaarde
u/l
12 53 u/l
Referentiewaarden per groep, in u/l
Man · 1–5 jaar 24–53 u/l
24 53
Man · 6–12 jaar 19–42 u/l
19 42
Man · 13–18 jaar 14–39 u/l
14 39
Man · 19 jaar en ouder 14–43 u/l
14 43
Vrouw · 1–5 jaar 23–49 u/l
23 49
Vrouw · 6–12 jaar 15–46 u/l
15 46
Vrouw · 13–18 jaar 12–33 u/l
12 33
Vrouw · 19 jaar en ouder 13–38 u/l
13 38
12 53 u/l

Bron: NVKC Referentiepopulatie: Nederlandse huisartsenpopulatie (NUMBER, n=7.574.327)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Check je eigen waarde

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wat Nederlandse laboratoria hanteren

Referentiewaarden per groep, in u/l
Star-shl · Man 0–35 U/l
0 35
Star-shl · Vrouw 0–31 U/l
0 31
Unilabs · Man · 19 jaar en ouder 0–35 U/l
0 35
Unilabs · Vrouw · 19 jaar en ouder 0–31 U/l
0 31
Certe · Man · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 35 U/L
35
Certe · Vrouw · 18 jaar en ouder · een grens, geen bereik < 31 U/L
31
Diagnostiek voor U · Man · een grens, geen bereik < 35 U/L
35
Diagnostiek voor U · Vrouw · een grens, geen bereik < 31 U/L
31
0 38,5 u/l

Bron: Star-shl

Bron: Unilabs

Bron: Certe

Bron: Diagnostiek voor U

Elke waarde zoals het laboratorium die zelf publiceert, opgehaald in 2026.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wat deze test meet

Een ASAT-test meet hoeveel van het enzym aspartaataminotransferase in je bloed zit, in units per liter (U/l).

Bij spierschade is ASAT volgens de NVKC ook hoger dan ALAT, maar voor spierschade gebruiken artsen ASAT vrijwel niet. Daarvoor zijn volgens de NVKC specifiekere tests, zoals creatinekinase (CK).

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): waarom deze waarde ertoe doet

Een verhoogde ASAT laat zien dat er ergens cellen beschadigd zijn, en voor afwijkende levertests noemt Thuisarts een hele reeks mogelijke redenen, zonder volgorde. Op die lijst staan een vetlever, medicijnen die de lever kunnen beschadigen, alcohol, een ontsteking van de lever door een virus zoals hepatitis B of de ziekte van Pfeiffer, galstenen en drugs.

Thuisarts noemt ook ernstige leverschade, leverkanker en andere ziekten van lever, galblaas of alvleesklier. Volgens Thuisarts kan het ook gebeuren dat niet duidelijk wordt waarom de levertests afwijken.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
InsideTracker Recovery · €139,- · Volledig Metabool Onderzoek · €149,- · InsideTracker · €399,- · Whoop · €499,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): zo bereid je je voor

  1. Geen zware training vooraf

    Nodig

    Doe in de 48 uur vóór de afname geen zware training, lange duurinspanning of iets waarvan je buiten adem raakt. Gewoon wandelen mag.

  • Water drinken mag altijd. Drink vooraf gewoon, dat maakt het prikken makkelijker.
  • Neem je medicijnen gewoon in, tenzij je eigen arts iets anders heeft gezegd.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): wanneer is meten zinvol?

Je huisarts laat ASAT en de andere levertests volgens Thuisarts doen bij klachten die op je lever kunnen wijzen: veel pijn rechtsboven in je buik, geel oogwit, lichtgrijze poep, een donkere plas zoals sterke thee of een lever die bij onderzoek te groot is. Ook als iemand al een tijd te veel alcohol drinkt, is dat volgens Thuisarts een reden voor levertests.

Zonder klachten controleert de huisarts soms ook je bloed, bijvoorbeeld bij medicijnen die je lever kunnen beschadigen.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een lage ASAT bij een volwassene valt bij Star-SHL, Unilabs, Certe en Diagnostiek voor U binnen het bereik, want hun ondergrens voor volwassenen is 0 U/l of ontbreekt. De NVKC noemt alleen zwangerschap als situatie waarin de ASAT-waarde verlaagd kan zijn.

Hoge waarden

Een verhoogde ASAT is volgens Thuisarts een reden voor een afspraak bij je huisarts als je daarnaast een gele huid of geel oogwit krijgt, je poep lichtgrijs wordt of je plas donker zoals sterke thee. Hetzelfde geldt volgens Thuisarts bij pijn rechtsboven in je buik, een buik die steeds dikker wordt, afvallen zonder te weten waarom of steeds zieker worden.

Volgens Star-SHL geeft hemolyse, het kapotgaan van rode bloedcellen, een vals verhoogde ASAT-uitslag, omdat de ASAT-concentratie in een rode bloedcel ongeveer 10 keer hoger is dan in serum.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Zwangerschap

    Tijdens een zwangerschap kan ASAT lager zijn.

Wat de waarde verhoogt

  • Leverontsteking (hepatitis)

    Bij een leverontsteking, al dan niet door een virus, kan ASAT maanden verhoogd blijven.

  • Overmatig alcoholgebruik

    Alcohol kan de lever beschadigen, waarna ASAT uit de levercellen in het bloed komt.

  • Geneesmiddelen

    Sommige geneesmiddelen kunnen leverschade geven en zo ASAT verhogen.

  • Spierschade

    ASAT zit ook in hart- en skeletspieren; bij spierschade is ASAT hoger dan ALAT.

  • Kapotte rode bloedcellen in de buis

    Een rode bloedcel bevat ongeveer 10 keer zoveel ASAT als serum, dus bloed dat in de buis is beschadigd geeft een vals verhoogde uitslag.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): leefstijl en deze waarde

Bij een ASAT die maar een beetje te hoog is, zonder duidelijke oorzaak en als je niet echt ziek bent, kan je huisarts volgens Thuisarts een paar weken wachten en dan je bloed opnieuw laten onderzoeken. Andere stappen die Thuisarts noemt, zijn extra bloedonderzoek naar een virale leverontsteking (hepatitis A, B of C), een echo van je buik en een verwijzing naar een maag-darm-leverarts.

Op een echo is volgens Thuisarts niet altijd een oorzaak te vinden.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): veelgestelde vragen

Heeft een verhoogde ASAT altijd met de lever te maken?

Nee, een verhoogde ASAT komt niet altijd uit de lever. ASAT zit volgens een overzichtsartikel uit 2017 ook ruim in spieren en rode bloedcellen, en een verhoging kan ook komen door spierziekten, spierafbraak na zware inspanning en het kapotgaan van rode bloedcellen.

Waarom wordt ASAT samen met ALAT aangevraagd?

ASAT wordt samen met ALAT aangevraagd omdat de verhouding tussen die twee volgens de NVKC iets zegt over de ernst van een leverafwijking. Bij geringe leverschade is ALAT volgens de NVKC groter dan ASAT, en bij ernstiger schade aan de levercellen is ASAT groter.

ASAT (Aspartaat-aminotransferase): bronnen

  1. den Elzen WPJ, Brouwer N, Thelen MH, Le Cessie S, Haagen I-A, Cobbaert CM. NUMBER: standardized reference intervals in the Netherlands using a 'big data' approach. Clin Chem Lab Med 2018;57(1):42-56. (opgehaald 2026) doi.org
  2. Star-shl, Labbepalingen (referentiewaarden per bepaling), star-shl.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) star-shl.nl
  3. Unilabs, Bepalingenklapper (referentiewaarden per bepaling), bepalingenklapper.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenklapper.nl
  4. Certe, Bepalingenwijzer (referentiewaarden per bepaling), bepalingenwijzer.certe.nl, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) bepalingenwijzer.certe.nl
  5. Diagnostiek voor U, eLabgids (Referentiewaarden DvU), diagnostiek.getincontrol.eu, geraadpleegd 2026-10-01 (opgehaald 2026) diagnostiek.getincontrol.eu
  6. NVKC, Alles over testen: ASAT, allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026-10-03 (opgehaald 2026) allesovertesten.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Stofwisseling

Volledig Metabool Onderzoek

Uitgebreid metabool panel: elektrolyten, nieren, lever, glucose, HbA1c en eiwit.

Bicarbonaat Calcium Chloride Kalium Natrium Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Albumine Alkalische Fosfatase ALAT (Alanine-aminotransferase) ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Ureum Kreatinine eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Totaal Eiwit Bilirubine Direct Bilirubine (indirect)
€149,-
Sporters

InsideTracker

Een InsideTracker bloedonderzoek met 35 biomarkers: hart, hormonen, stofwisseling, ontsteking, herstel en ijzerstatus. Gemeten in Nederland.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Gamma-GT Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Foliumzuur Vitamine B12 Calcium Ferritine IJzer Magnesium Kalium Progesteron Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Vitamine D (25-OH) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Creatine Kinase (CK) Transferrine Saturatie Triglyceriden Klein Bloedbeeld HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€399,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad

ASAT (Aspartaat-aminotransferase)

€9,-