Ga naar hoofdinhoud
Your session has expired. Reloading...
Hart en Vaten

Non-HDL-cholesterol: wat het zegt over je bloedvaten en je risico op hart- en vaatziekten

Je lichaam heeft cholesterol nodig om cellen, hormonen en gal te maken, en het maakt die vette stof volgens Thuisarts in de lever en haalt haar uit je eten. Non-HDL-cholesterol is het cholesterol dat buiten de HDL-deeltjes zit, en volgens de CVRM-richtlijn is dat het cholesterol in de 'slechte' deeltjes die het eiwit apoB dragen.

Zit er jarenlang te veel cholesterol in je bloed, dan kunnen je bloedvaten volgens Thuisarts dichtslibben, meestal langzaam; een hoog cholesterol geeft zelf volgens Thuisarts geen klachten. Hoeveel non-HDL-cholesterol je hebt, kun je alleen met een bloedtest weten.

In de CVRM-richtlijn staat 3,9 mmol/l als de niet-nuchtere waarde waarboven non-HDL-cholesterol als abnormaal geldt.

Beoordeling door arts inbegrepen

Non-HDL-cholesterol is het totale cholesterol min het HDL-cholesterol: het cholesterol in alle deeltjes die aderverkalking kunnen veroorzaken. Laboratoria geven er geen normaalwaarde voor; de Nederlandse CVRM-richtlijn noemt een niet-nuchtere waarde boven 3,9 mmol/l afwijkend, en bij behandeling gelden streefwaarden onder 3,4 of onder 2,6 mmol/l.

  • Non-HDL-cholesterol kan niet-nuchter worden bepaald en wordt berekend uit een gewone cholesterolmeting.
  • Volgens de Nederlandse CVRM-richtlijn hoort een non-HDL-streefwaarde onder 2,6 mmol/l bij een LDL-cholesterol onder 1,8 mmol/l, na een doorgemaakte hart- of vaatziekte, en een streefwaarde onder 3,4 bij een LDL onder 2,6, bij een ander verhoogd risico; beide gelden tot en met 70 jaar, en de richtlijn zegt dat streefwaarden met enige nuance gebruikt moeten worden.
  • Non-HDL-cholesterol is een van de waarden in de SCORE2-tabel, die het risico op hart- en vaatziekten schat.

Wanneer is deze waarde afwijkend?

Afkapwaarden per uitslag, in mmol/l
Uitslag Waarde (mmol/l)
Normaal < 3,9
Verhoogd ≥ 3,9

Non-HDL-cholesterol wordt berekend als totaal cholesterol min HDL-cholesterol en telt al het "slechte" (atherogene) cholesterol bij elkaar op. Omdat het niet gevoelig is voor nuchter zijn, kan het in niet-nuchter bloed worden bepaald. De grens van 3,9 mmol/l is de afkapwaarde van de NHG-Standaard CVRM voor niet-nuchter bloed (80e percentiel). Welke waarde voor u wenselijk is, hangt af van uw totale risico op hart- en vaatziekten: is er een behandelindicatie, dan hanteert de NHG een lagere streefwaarde - < 3,4 mmol/l bij hoog risico en < 2,6 mmol/l bij zeer hoog risico (bijvoorbeeld na een hart- of vaatziekte). Bespreek uw uitslag met uw huisarts.

Bron: NHG Referentiepopulatie: Nederlandse volwassenen (niet-nuchter, 80e percentiel)

Referentiewaarden kunnen variëren tussen laboratoria. Wanneer u een test bestelt, beoordeelt een BIG-geregistreerde arts uw persoonlijke resultaten in context. Bespreek voor behandelbeslissingen uw resultaten met uw huisarts.

Non-HDL-cholesterol: wat deze test meet

Non-HDL-cholesterol geeft in millimol per liter (mmol/l) het cholesterol buiten de HDL-deeltjes: je totale cholesterol min je HDL-cholesterol. Laboratoria rekenen het volgens de CVRM-richtlijn al vaak automatisch uit.

Non-HDL-cholesterol: waarom deze waarde ertoe doet

Non-HDL-cholesterol is een van de vijf gegevens in de SCORE2-tabel van de CVRM-richtlijn, samen met geslacht, rookstatus, leeftijd en systolische bloeddruk. Met die tabel wordt het gecombineerde tienjaarsrisico op een niet-fatale en fatale hart- en vaatziekte geschat.

Non-HDL-cholesterol: zo verloopt het bloedonderzoek

Verwijzing
Geen verwijzing van de huisarts nodig. Na de bestelling regelen wij de verwijzing via ZorgDomein, binnen één werkdag; bestellingen na 17:00 uur of in het weekend starten de volgende werkdag. ZorgDomein mailt een barcode, en die barcode is wat de priklocatie nodig heeft.
Afname
Bloedafname uit een ader in de arm, op een priklocatie van een partnerlaboratorium. Geen thuistest, geen vingerprik.
In welke test
InsideTracker Heart Health · €129,- · InsideTracker Metabolism · €169,- · InsideTracker · €399,- · Whoop · €499,-
Waar
650+ priklocaties van onafhankelijke laboratoria door heel Nederland. Priklocaties

Non-HDL-cholesterol: wanneer is meten zinvol?

Non-HDL-cholesterol laat je bepalen zonder nuchter te zijn, want volgens de CVRM-richtlijn kan het niet-nuchter worden gemeten. Voor het gewone lipidenprofiel adviseert de richtlijn eveneens een niet-nuchtere bloedafname.

Non-HDL-cholesterol: klachten bij een te hoge of te lage waarde

Lage waarden

Een laag non-HDL-cholesterol heeft bij de laboratoria geen eigen ondergrens, en een laag cholesterol komt volgens een overzicht in de Libyan Journal of Medicine uit 2008 over het algemeen weinig voor. Bij het begin van een acute ziekte daalt het totale cholesterol volgens dat overzicht, en tijdens het herstel komt het weer op het normale niveau.

Hoge waarden

Een hoog non-HDL-cholesterol merk je niet, want een hoog cholesterol geeft volgens Thuisarts geen klachten. Wie jarenlang een te hoog cholesterol heeft, loopt volgens Thuisarts meer risico op hartkramp, een hartaanval, een beroerte, etalagebenen en nierschade, al krijgt niet iedereen met een hoog cholesterol die ziektes.

Non-HDL-cholesterol: oorzaken van een te lage of te hoge waarde

Wat de waarde verlaagt

  • Cholesterolverlagende medicijnen

    Cholesterolverlagers zoals statines verlagen non-HDL-cholesterol; bij preventie streeft de Britse NICE-richtlijn naar meer dan 40 procent daling.

  • Acute ziekte

    Bij het begin van een acute ziekte daalt het totale cholesterol, en tijdens het herstel komt het weer op het normale niveau.

Wat de waarde verhoogt

  • Erfelijk hoog cholesterol

    De meest voorkomende erfelijke oorzaak van hoog LDL-cholesterol, en daarmee van hoog non-HDL-cholesterol, is een optelsom van veel kleine genvarianten; familiaire hypercholesterolemie, door één gen, komt voor bij ongeveer 1 op de 250 mensen.

  • Te traag werkende schildklier

    Een te traag werkende schildklier kan het LDL-cholesterol verhogen, en daarmee non-HDL-cholesterol, dat het LDL-cholesterol bevat; de Nederlandse richtlijn erfelijke dyslipidemie adviseert daarom onder meer TSH te laten bepalen.

  • Anabole steroïden of eiwitverlies via de nieren

    Anabole steroïden en een nierziekte met veel eiwitverlies in de urine (nefrotisch syndroom) kunnen het LDL-cholesterol verhogen, en daarmee non-HDL-cholesterol.

  • Alcohol of slecht ingestelde diabetes

    Veel alcohol en slecht ingestelde diabetes zijn volgens de Britse NICE-richtlijn mogelijke oorzaken van afwijkende bloedvetten, waaronder non-HDL-cholesterol.

  • Eten, gewicht en beweging

    Ongezond eten met veel verzadigd vet, te zwaar zijn en weinig bewegen kunnen het cholesterol verhogen, en daarmee non-HDL-cholesterol.

Non-HDL-cholesterol: leefstijl en deze waarde

Bij een hoog cholesterol is het risico op een ziekte van hart en bloedvaten volgens Thuisarts groter naarmate er meer dingen meespelen, zoals roken, hoge bloeddruk, diabetes, stress, te weinig bewegen en te zwaar zijn; non-HDL-cholesterol is het deel van dat cholesterol buiten HDL. Je huisarts kan volgens Thuisarts uitzoeken hoe groot jouw risico is.

Non-HDL-cholesterol: veelgestelde vragen

Waarom staat non-HDL-cholesterol in de SCORE2-tabel?

Non-HDL-cholesterol staat in de SCORE2-tabel omdat het volgens de CVRM-richtlijn het cholesterol in alle apoB-houdende, 'slechte', lipoproteïnen meeneemt. In de nieuwe modellen vervangt het de verhouding tussen totaal cholesterol en HDL-cholesterol.

Is een hoog HDL-cholesterol slecht?

Nee, een hoog HDL-cholesterol is volgens Thuisarts juist goed voor je bloedvaten, en het HDL mag hoog zijn. Non-HDL-cholesterol telt het cholesterol buiten die HDL-deeltjes.

Kun je non-HDL-cholesterol zelf uitrekenen?

Ja, non-HDL-cholesterol reken je uit door je HDL-cholesterol af te trekken van je totale cholesterol, zoals de CVRM-richtlijn het omschrijft. Beide waarden horen bij een gewoon lipidenprofiel, samen met triglyceriden en LDL.

Non-HDL-cholesterol: bronnen

  1. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Praktische handleiding, 2024. Geraadpleegd 14 juli 2026. (opgehaald 2026) richtlijnen.nhg.org
  2. NICE guideline NG238, Cardiovascular disease: risk assessment and reduction, including lipid modification, Recommendations, consulted 2026-10-06. (opgehaald 2026) nice.org.uk
  3. Elmehdawi RR. Hypolipidemia: a word of caution. Libyan J Med 2008;3(2):84-90. (opgehaald 2026) pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Richtlijn (Erfelijke) dyslipidemie in de 2e en 3e lijn, module Differentiaaldiagnose bij hypercholesterolemie, gepubliceerd 2018-04-03, geraadpleegd 2026-10-06 (opgehaald 2026) richtlijnendatabase.nl
  5. Thuisarts.nl (NHG), Ik heb een hoog cholesterol, geraadpleegd 2026-10-16 (opgehaald 2026) thuisarts.nl

Testproducten

Deze marker is opgenomen in de volgende testpanelen.

Sporters

InsideTracker Heart Health

Een bloedonderzoek met 7 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Heart Health categorie — ApoB, het volledige cholesterolprofiel, triglyceriden, hs-CRP en TSH achter je hartscore.

Apo(B) (Apolipoproteïne B) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Cholesterol Totaal LDL Cholesterol HDL Cholesterol Triglyceriden CRP (C-Reactief Proteïne) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€129,-
Sporters

InsideTracker Metabolism

Een bloedonderzoek met 11 biomarkers, geïnspireerd op de InsideTracker Metabolism categorie — bloedsuiker, insuline, HOMA-IR, het volledige lipidenprofiel, ALAT en TSH achter je stofwisselingsscore.

TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) Insuline (Nuchter) Apo(B) (Apolipoproteïne B) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) ALAT (Alanine-aminotransferase) HDL Cholesterol LDL Cholesterol Triglyceriden Cholesterol Totaal HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€169,-
Sporters

InsideTracker

Een InsideTracker bloedonderzoek met 35 biomarkers: hart, hormonen, stofwisseling, ontsteking, herstel en ijzerstatus. Gemeten in Nederland.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Gamma-GT Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron Testosteron Totaal Foliumzuur Vitamine B12 Calcium Ferritine IJzer Magnesium Kalium Progesteron Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Vitamine D (25-OH) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Creatine Kinase (CK) Transferrine Saturatie Triglyceriden Klein Bloedbeeld HOMA-IR Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€399,-
Sporters

Whoop

Een uitgebreid bloedonderzoek met 45 biomarkers, geïnspireerd op WHOOP Advanced Labs — een diepgaande blik op stofwisseling, hart- en vaatrisico, hormonen, lever, nieren en ontsteking.

SHBG (Geslachtshormoonbindend Globuline) TSH (Schildklierstimulerend Hormoon) ALAT (Alanine-aminotransferase) LDL Cholesterol Cortisol DHEA-S Oestradiol (E2) Vrij Testosteron FSH (Follikelstimulerend Hormoon) LH (Luteïniserend Hormoon) Testosteron Totaal Bicarbonaat Calcium Chloride Ferritine IJzer Magnesium Kalium Natrium Transferrine CRP (C-Reactief Proteïne) Homocysteïne Glucose (Nuchter) HbA1c (Geglycosyleerd Hemoglobine) Apo(B) (Apolipoproteïne B) HDL Cholesterol Cholesterol Totaal Albumine HOMA-IR Alkalische Fosfatase ASAT (Aspartaat-aminotransferase) Bilirubine Totaal Totaal Eiwit Ureum Kreatinine Vitamine D (25-OH) eGFR (Geschatte Glomerulaire Filtratiesnelheid) Insuline (Nuchter) Leukocyten Differentiatie Transferrine Saturatie Lp(a) Triglyceriden Klein Bloedbeeld Bilirubine Direct Bilirubine (indirect) Cholesterol/HDL-ratio Non-HDL-cholesterol LDL/HDL-ratio
€499,-

Medisch adviseur

Medische standaarden

Dr. Naimi ziet toe op de medische standaarden achter onze content en beoordelingen.

Medisch beleid
CIBG Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport Officiële BIG-registratie BIG 49928676701 Opent in een nieuw tabblad