Bloedonderzoek vegetariër: zes waarden in één bloedafname

Een vegetarisch of veganistisch eetpatroon levert veel essentiële voedingsstoffen. Toch zitten bepaalde voedingsstoffen vooral in vlees, vis, zuivel en eieren. Vitamine B12 is daarvan het bekendste voorbeeld.

Een tekort bouwt zich meestal langzaam op en valt niet altijd op. Krijg je via de voeding genoeg voedingsstoffen binnen? Een bloedonderzoek laat het zien in getallen.

Deze test kan passen bij mensen die:

• vegetarisch of veganistisch eten, of grotendeels plantaardig
• net zijn overgestapt en een beginwaarde willen vastleggen
• supplementen gebruiken en willen zien waar hun waarden nu staan
• vaak moe zijn en willen weten of hun voeding meespeelt

Het panel meet zes waarden in jouw bloed:

• Vitamine B12: nodig voor je zenuwen en voor de aanmaak van rode bloedcellen. Het zit vrijwel alleen in dierlijke producten. Lees meer over vitamine B12.
• Vitamine D (25-OH): je huid maakt het vooral zelf onder invloed van zonlicht. Uit voeding krijg je er weinig van binnen. Zie vitamine D.
• Ferritine: laat zien hoeveel ijzer je in voorraad hebt. IJzer uit plantaardige voeding neemt je lichaam minder makkelijk op dan ijzer uit vlees. Zie ferritine.
• Zink: speelt een rol bij je afweer en bij het herstel van weefsel. Fytaat in volkoren granen en peulvruchten kan de opname remmen. Zie zink.
• Magnesium: betrokken bij je spieren en je zenuwen. Het zit onder meer in noten, groente en volkoren producten. Zie magnesium.
• Klein bloedbeeld: hemoglobine, leukocyten en trombocyten. Hemoglobine is het eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof vervoert. Zie klein bloedbeeld.

Per voedingsstof zie je of je waarde binnen het referentiebereik valt. Een lage ferritine kan wijzen op een slinkende ijzervoorraad. Dat kan al spelen terwijl je hemoglobine nog normaal is.

Ferritine en hemoglobine samen geven daarom een duidelijker beeld dan één van beide. Een lage B12 bouwt zich vaak langzaam op. Zo kunnen eventuele tekorten zichtbaar worden voordat ze klachten geven.

Vitamine D ligt in de wintermaanden bij veel mensen lager, omdat er dan minder zonlicht is. Magnesium zit grotendeels in je cellen en botten. Een bloedwaarde laat dus maar een deel van je voorraad zien.

Het verloop gaat stap voor stap. Na je bestelling regelen wij je verwijzing via ZorgDomein. Reken op één werkdag. Bestel je 's avonds of in het weekend, dan begint die op de eerstvolgende werkdag.

In de e-mail van ZorgDomein staat een barcode. Zonder BSN ontbreekt die barcode: je print dan via de link in de mail je verwijzingsformulier en neemt dat mee naar de priklocatie. Die laat je zien op een priklocatie van een onafhankelijk laboratorium. Neem ook een geldig identiteitsbewijs mee.

Er zijn 650+ locaties in Nederland, dus meestal is er een in de buurt. Je prikt niet zelf, zoals bij een vingerprik thuis. Een medewerker neemt bloed af uit een ader in je arm.

Vegetariërs en veganisten verschillen vooral in zuivel en eieren. Een vegetariër eet die meestal wel, een veganist niet. Die producten leveren onder meer vitamine B12.

Kies je ervoor om geen dierlijke producten te eten? Dan krijg je uit onverrijkte voeding vrijwel geen B12 binnen. Veel plantaardige zuivelvervangers en ontbijtgranen zijn wel verrijkt met B12.

Wil je als veganist bloedonderzoek laten doen, dan meet dit panel dezelfde zes waarden. Bij een vegan bloedtest is B12 vaak een belangrijke reden om te meten. Ook ijzer en zink krijgen bij een volledig plantaardig menu vaak aandacht.

Je ziet elke waarde naast het referentiebereik van het lab. Valt een waarde erbuiten, dan zie je dat direct. Referentiewaarden verschillen per laboratorium, dus vergelijk een getal met het bereik op je eigen uitslag.

Een BIG-geregistreerde arts beoordeelt je uitslag. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts of een diëtist.

Nuchter komen is aanbevolen, maar niet verplicht. Komt het uit, eet dan vanaf 22:00 de avond ervoor niets meer en drink alleen water.

Had je in de twee weken ervoor koorts, een infectie of een vaccinatie? Wacht dan met prikken tot je hersteld bent. Ferritine reageert op ontsteking en geeft anders een vertekend beeld.

Je uitslag is compleet zodra de traagste bepaling klaar is. Bij dit panel is dat zink, met een indicatie van 6 dagen. De doorlooptijd verschilt per laboratorium.

Je ziet je waarden online, met het referentiebereik en een korte uitleg per marker. Elk bloedtestresultaat bevat een professionele beoordeling door een BIG-geregistreerde arts. Bespreek voor behandelbeslissingen je resultaten met je huisarts.